‘Kijken door een roze bril in stressvolle Coronatijd’

Leerden mensen eerder in de praktijkruimte van de relatietherapeut, leren mensen nu steeds meer thuis met ondersteuning van de relatietherapeut. Hoe? Via gedachtenkaarten en online sessies.

In Coronatijd kijken mensen thuis liefdevol naar hun dierbaren. Zelfs wanneer dierbaren hun geduld op de proef stellen. Het veranderen van gedachten en perspectief maakt verschil in gevoelens en gedrag. Die verandering leren mensen nu door relatietherapie thuis.

Waar mensen verandering in normale tijden leerden in relatietherapie, werken Nederlanders nu tijdens de Coronacrisis thuis aan hun relaties. Nieuw is bijvoorbeeld de serie “Denk aan…” gedachten kaarten. De kaarten ondersteunen mensen die meer liefdevolle relationele gedachten wensen. Hiervoor hoeven zij niet per se naar de praktijk van de relatietherapeut. Er zijn maar liefst 9 thema’s. Dankzij de kaarten werken mensen zelfstandig aan hun relaties met (schoon)familie, partner, vrienden, werk en zingeving.

Thuis in gesprek met de relatietherapeut

Relatietherapeuten blijven mensen ook op afstand ondersteunen. Het aantal online sessies neemt rap toe. Ook het enthousiasme hiervoor. Ik geef 700% meer online sessies dan vorig jaar. Een veel gehoorde reactie is ‘Het lijkt wel alsof je bij ons thuis bent!’, en dat is een mooie ervaring.

De gedachtenkaarten en de online sessies stimuleren mensen om hun relaties door een roze bril te zien, zelfs nu relaties onder spanning staan. Tijdens stress en onzekerheid hebben mensen anderen nodig. Juist nu is het belangrijk om relaties goed te houden. Een externe crisis biedt kansen voor relaties. Zolang je jouw gedachten helpend en relationeel houd.

Werken aan relaties is een feest

Werken aan relaties geeft een fijn gevoel. Dat komt volgens mij doordat je een goede daad verricht. Dat is al een beloning op zichzelf. Met een beetje geluk krijg je ook nog een fijne reacties van je partner, familie, kinderen of de maatschappij. Dan is het helemaal feest.

Hoewel ik ook in Made nog steeds live mensen zie met 150 cm afstand, vindt het feest nu minder in de praktijk plaats. Dat is helemaal niet erg. Het is uiteindelijk steeds mijn streven dat mensen het zelf thuis kunnen. Fijn dat het lukt met een beetje hulp.

Ook een feestje vieren? Nieuwsgierig geworden naar de kaarten? Kijk dan eens in mijn webshop: www.relatietherapeutmirellabrok.nl/Webshop/

Zelf je relatie ontwikkelen

Lukt het je momenteel niet om een therapiesessie te plannen? Dan kun je ook een gedeelte van therapie thuis beoefenen. Bijvoorbeeld via Online Sessies, Gedachtekaarten, E-Slides, of literatuur.

Wij mensen zijn flexibel genoeg om in de moeilijke tijden door te blijven gaan. Zelfs met humor, met een knipoog of krachtige kwetsbaarheid. Wat ons daarbij helpt? Dat zijn andere mensen op wie we mogen steunen en van wie we mogen leren. Zo’n mens vind je in je familie, je vriendenkring, je buurt, en thuis op de bank als je alleen bent.

Relatietherapie gebeurd nog steeds het meeste in een praktijk ruimte. Maar als tijden veranderen, is er steeds meer ondersteunende hulp in gedachtekaarten, boeken, in E-Slides en online. En zo is een relatietherapeut aanwezig in handvatten, terwijl de relatietherapeut niet lijfelijk bij je aanwezig is.

E-Slides

E-Slides vind je in een PowerPoint bestand met hyperlinks waardoor dat je snel en efficiënt bladert naar de informatie of oefening die voor jou op dat moment relevant is. Geen tijd of zitvlees om te lezen? Ben je een echte doener en wil je snel aan de slag? Blader dan in korte tijd naar de juiste pagina en lees enkel de puntsgewijze informatie die voor jou helpend is. Kort en krachtig. Krachtig doordat de E-Slides zijn geschreven door een liefdespsycholoog/relatietherapeut die voor jou de informatie kort en krachtig presenteert. Wil je toch meer weten na aanleiding van de E-Slides? Dan kun je dat kernachtig uitleggen als hulpvraag aan de schepper van de Slides die ook voor Online gesprekken benaderbaar is. Op die manier kun je kernachtig in gesprek gaan. E-Slides geven jou een impressie, zodat je daarna kunt kiezen of je ergens dieper op in wilt gaan. De E-Slides zijn doeltreffend, veelzijdig en ook kriskras bruikbaar voor ieder moment in jouw relatieontwikkeling.

Inzichtkaarten

Voor meer verbinding; “Denk aan verbinding”. Hoe je denkt beïnvloedt jouw gemoed, gedrag en uiteindelijk ook je geliefden. In haar jarenlange ervaring als relatietherapeut, ontdekte Mirella Brok dat er gedachten zijn die meer helpend zijn dan anderen gedachten. De meest helpende gedachten verzamelde ze op kaartjes. Op die manier kun je steeds als je een kaartje trekt geïnspireerd raken tot een andere gedachte over verbinding. Blijf vooral jezelf, en denk vooral wat je wilt. Zie deze gedachten als mogelijke andere gedachten die je relaties veranderen.

Handgemaakte kaarten met inspirerende gedachten van een relatietherapeut.

Mirella Brok Online sessies, Mirella Brok Online E Slides, Mirella Brok Online te bestellen van 9 verschillende soorten kaarten sets. Ga hiervoor naar relatietherapeutmirellabrok.nl en klik naar de webshop.

Verbinden in vrijheid. Hoe doet een mens dat? Gehoor geven aan ons verlangen om onszelf te mogen zijn, autonoom te ontwikkelen en groeien, een eigen mening te hebben, terwijl we gehoor geven aan ons verlangen om in relatie te staan met de ander. De ander die verschilt van ons en ook een eigen persoonlijkheid is. Hoe kunnen twee verschillende en sterke persoonlijkheden op één kussen, in één huis, op één werkvloer, in één vriendengroep, in één familie? Die antwoorden wil Mirella bevragen, beluisteren, behelzen, beantwoorden. Vandaar dat ze levenslang leert in de relatietherapie. Ondertussen mag ze het haar vak noemen. Pik vooral een graantje mee van haar kennis op dit interessante verschijnsel: vrij in verbinding.

Meer z!n in het leven door relaties

Het leven is leuker met goede relaties en lieve mensen om je heen. Wil je daar meer over weten? Levenskunst en Contextuele Psychologie ontmoeten elkaar in dit artikel.

Hoe kun je meer z!n in je leven ervaren? Door je samen met je partner bewust te verbinden met jullie beider en vaak tegenstrijdige families. Zo zorg je er ook voor dat je de z!n in leven doorgeeft aan een nieuwe generatie. 

Z!n in ons leven geeft ons richting & houvast. Meer nog geeft het ons avontuurlijke lusten & een glimlach om de lippen. Het is fijn om z!n te hebben in het leven. Vooral als we het kunnen delen met ons gezin. Want te zien dat zij z!n hebben in het leven geeft ons mensen toch een heerlijke boost!

Helaas is een goede verbinding met ons gezin geen gemakkelijk gegeven dat ons in de schoot wordt geworpen. Verschillen liggen op de loer. En zo ook conflicten, verwijdering en zinloosheid. Hoe kunnen theorieën en levenskunst je een handje helpen?

Levenskunst past in mijn ogen levensbeschouwing toe. Levensbeschouwing geeft ons mensen een kader, een wat. Levenskunst geeft ons een kans, een hoe. Levenskunst afgestemd van filosofen als Buber en Levionas en contextueel denkers als Nagy en Krasner, helpen bij het reflecteren op onszelf als mens, terwijl we verbonden zijn met onze omgeving. Door het contextueel gedachtegoed te vertalen naar levensbeschouwing en toe te passen als levenskunst, ervaart de mens volgens mij een grote zin in relaties met de eigen generatie, de generatie boven zich en de generatie na ons.

We kunnen onszelf begrijpen en tot kunst verheffen als we ons gezin tot kunst verheffen. Vandaar dat ik eerst iets meer vertel over de context waarin wij mensen volgens mij in leven. Om daarna te zien hoe wij zinvol kunnen leven in binnen ons gezin.

Verbonden zijn tegen wil en dank met de eigen familie van herkomst

De verbinding met onze familie ontstaat door de bloedband en/of doordat we samen leven met elkaars energie en zorg. Deze verbinding stelt ons in staat om te geven en vragen aan elkaar. Ook al hebben we niet altijd voor elkaar gekozen, we zijn tot elkaar veroordeeld. En zelfs na de dood blijven we verbonden.

De eigen gekozen verbinding met partner

In onze tijd en in onze cultuur zijn we niet veroordeeld tot onze partner. Hoewel er psychologen, therapeuten, filosofen en ook de gewone mensen zijn die geloven dat onze keuze veel minder vrij is dan we vermoeden. Zij zien dat we partners kiezen juist dankzij en ondanks onze families. Zelfs als deze gedachten klopt, hebben velen in ieder geval het idee dat ze vrij zijn om te kiezen. Zo kiezen wij bewust een relatie, het soort relatie, soms de scheiding, soms de status van verstokte vrijgezel. Waarom oftewel waarop we onze partner kiezen daar is ook nogal wat discussie over. Het ligt er maar aan of je gelooft in evolutie, biologie, cultuur, opvoeding, reïncarnatie, levenslessen of toeval. Toch blijf ik in dit artikel bij het standpunt dat een mens vrijer is zijn vrienden en partners te kiezen, dan dat de mens vrij is familie zelf te kiezen.

Vroeger had zij een kalender van “Liefde is…”. Iedere pagina begon bovenaan met “Liefde is…” en eronder was een striptekening van een naakte vrouw en een naakte man die iets liefdevols deden. Er onder stond dan uitgelegd wat het koppel deed. Haar vader perste iedere zondagochtend verse sinaasappelen tot sap. Hij deed zijn best de pulp er uit te halen. Zij deed haar best het iedere zondag weer op te drinken, ook al smaakte het haar
niet. Want “Liefde is…” voor haar vader “…sinaasappelen uitpersen”.
Immers die luxe had hij niet toen hij opgroeide. Wat hij er niet voor over
had gehad als kind om die zoette smaak van sinaasappelen elke week te
proeven. Sinds 5 jaar heeft zij een partner die op zaterdag of zondag sinaasappelen perst. Hij gooit er nog grapefruit in ook. En durft te zeggen dan het lekker is. Zij drinkt het dankbaar op want “Liefde is sap drinken dat je niet lust”.

Na de vrije keuze van onze partner, beginnen verschillen en conflicten meestal al. Terwijl jij uit kamp rood komt waar men rood deed, rood sprak, rood dacht en alles gericht was om net zo rood als het rood dat we kennen te laten voortbestaan in de wereld… komt jouw partner uit kamp blauw, waar je partner blauw leerde doen, denken, voelen en spreken zodat het blauw steeds prachtig blauw blijft tot het einde der einde. Echter, kleuren vervagen bij teveel van hetzelfde. Het is dus door onze natuur en cultuur ingegeven om toch buiten onze kleur een partner te zoeken, met als doel dicht bij het rood te blijven. Dit geldt zelfs voor mensen die een blauwe partner zoeken om voor eens en voor altijd van het rood af te komen.

In haar familie werd niet gesproken. Behalve over koetjes en kalfjes. Dat natuurlijk wel. Stil is immers ook maar stil. Maar er werd niet gesproken
over gevoelens, diepere gedachten, reflecties, wensen of dromen, daar-
over zweeg men thuis. Zo leerde haar ouders dat van haar grootouders. Ze behoorden immers tot de generatie die een land opbouwde na de oorlog. Na een oorlog kijk je wel uit om te veel te praten. Nee, werken, dat loste
problemen op. Kijk maar naar het grote huis waar ze in woonden. Gek
werd ze er van als kind! Ze voelde zoveel en wilde zoveel delen dat ze uit
elkaar klapte. Als volwassene voelde ze zich soms somber. Een last die ze niet met haar partner kon delen, aangezien ze nog niet had geleerd hoe te spreken met iemand van wie je houdt. Haar partner (grootgebracht door
een moeder die onder het mom van liefde over zijn grenzen heen zijn
meest persoonlijke gedachten wilde weten om zo te voorkomen dat hij
net als veel mannen in haar familie zich van het leven zou beroven) liep
haar steeds vaker achterna om verhaal te halen. Hij voelde zich eenzaam
in de relatie en barstte uit elkaar om te spreken. Zij zou zichzelf in hem
kunnen herkennen als ze haar ogen hiervoor kon openen. Dan zou ze iets verbindend kunnen zeggen hierover. In plaats daarvan noemde zij hem
opdringerig en grensoverschrijdend net als zijn moeder en legde bij hem de schuld dat ze geen diepgaande gesprekken hadden. Soms hoeft het
voor hem allemaal niet meer.

Niet gekozen, wel gekregen schoonfamilie

Bij iedere partner ontvang je een schoonfamilie. Je krijgt ze als persoon, als nagedachtenis, als gezin verbonden met elkaar in het blauw dat door hun bloed stroomt. En je krijgt het als partner thuis op de bank, in bed, in de auto en in je armen met blauw dat je nog niet eerder zag en waar je de ballen van snapt.

Weet een vis dat hij in water zwemt als hij het water nooit verliet?

Hoe familie, partners en schoon familie botsen

Kleuren naast elkaar krijgen meer helderheid. Dat vloekt soms. Het zijn ogenschijnlijk de partners die vloeken, terwijl er achter die partners hele kleurpaleteten van families niet met elkaar mengen. Dit geeft spanning tussen partners en in families. Die spanning is lastig te dragen voor mensen. Laat staan voor kleine mensjes die nog opgroeien lichamelijk en psychologisch. Het is voor hen dat de zin in familie, zin in relaties, en zin in het leven zo belangrijk zijn.

Z!n in het kwadraat door verbinding van jullie 2 families

Laten we niet vergeten dat het juist de bedoeling is van de cultuur en natuur om te mengen met anderen. Het maakt ons sterker. Het verrijkt ons. Het geeft ons leven z!n. Blauw ontleden we tot cyaan tinten en rood tot magenta tinten. Deze kleurstalen laten samen komen tot blauwig paars, roodpaars, pimpelpaars en lila.

Hoe 2 families een zinvolle derde vormen

Een grote vrijheid in keuzeperspectief, oplossend gedrag, nuances, denkbeelden en levenskunst geeft onze ontwikkeling z!n. Een andere familie, een heerlijk anders mens, geeft ons juist dat. Iemand anders geeft ons een andere mogelijkheid erbij. En als we onszelf zijn bij een ander, hebben we zelfs een derde mogelijkheid erbij. Dan gaan we van star naar spelen.

Haar ouders waren onvervalste hippies, die de jaren 60 van de vorige
eeuw naar deze eeuw haalde. Dat betekende dat zij opgroeide in vrijheid,
creativiteit en openheid. Persoonlijke ontwikkeling was één van de speer-punten van haar opvoeding. Haar ouders was dat door de kerkelijk opvoeding ontnomen en zij deden het nu eenmaal helemaal anders. Ze voelde
zich zelfverzekerd, maar merkte dat ze steeds wat aan de rand van de
samenleving bleef, omdat ze meestal geen klik vond met de grote groep.
Tot ze haar lieve vrouw ontmoette. Haar vrouw groeide op bij ouders uit
een klein dorpje met maar 550 mensen. Haar basisschool bestond uit 19
kinderen totaal. Van haar ouders leerde ze om in deze kleine gemeen-
schap veel rekening met elkaar te houden. Moeder was op jonge leeftijd
veel gepest. Dat zou haar dochter niet overkomen. Dus leerde ze haar
dochter steeds af te stemmen op de ander in plaats van zichzelf, om maar niemand voor het hoofd te stoten, want dan hoefde zo nooit te vrezen
voor afwijzing. Ze had een groot netwerk en werd gerespecteerd in haar
werk bij één van Nederlands grootste verzekeringsmaatschappijen waar
ze zelfs in het koepeloverleg goed samenwerkte. Ze liep nu ook al een paar jaar bij de bedrijfscoach om te leren voor zichzelf op te leren komen. Hun verschillen kwamen al snel aan het licht bij de opvoeding van hun zoon-
tje. Want waar moeder haar kleine leerde bewust te zijn van zijn eigen
stem, leerde mama haar kind om bewust te zijn van de stemmen in zijn
omgeving. Terwijl ze hun zoon het beste van twee werelden gaven, leerde zij zichzelf en elkaar ook te luisteren naar de stemmen van binnen en bui-ten. Zoonlief is aanvoerder bij de voetbalclub. Moeder heeft een yoga-
school waar iedereen uit het dorp zich welkom voelt, ook de ‘gewone’
huisvrouw. Mama begint volgende maand als leidinggevende.

Hoe relationeel denken een levenskunst kan worden

We kunnen onszelf en onze familie begrijpen en tot kunst verheffen als we onze belangrijke ander en diens familie tot kunst verheffen. Om kunst te scheppen is er een goede open blik nodig, het juiste gereedschap, doorzettingsvermogen, vakmensschap, gevoel en de appreciatie van de toeschouwer. Zo ook bij het schepen van de relationele levenskunst.

Kunst Relationele levenskunst
Open blik Leer de verhalen kennen
Juiste gereedschap Omgaan met overeenkomsten en
verschillen
Doorzettingsvermogen Spendeer tijd samen
Vakmensschap Geef terug
Gevoel Ontvang dankbaar
Appreciatie van de toeschouwer Leer je kinderen passend
geven en ontvangen

Open blik – Leer de verhalen kennen van jullie familie

In de voorbeelden van dit artikel staat steeds beschreven waar de cliënten vandaan komen. Het maakt uit waar we zijn geweest wanneer we willen bepalen waar we naar toe gaan. Het is dus goed om te weten waar jij en je partner vandaan komen. Nog beter is het te weten waar jullie ouders vandaan komen. Hoe beter je deze verhalen bestudeert, hoe beter de liefde zichtbaar wordt. Wanneer je de liefde leert zien en hierover kunt spreken, dan ben je vrijer om het zelf anders te doen, zonder door te slaan. Kijk dus goed naar jezelf en je partner als kunstwerk en de kunstenaars die jullie schepte.

Bekijk je partner met het oog van een impressionistisch kunstenaar, in jullie beleving van dit moment. En je partner zal nooit dezelfde zijn.

Juiste gereedschap – Leer spreken over overeenkomsten en verschillen om ze te omarmen

Ben verbonden met jezelf en de ander. Ideaal verbindingsmiddel hiervoor is het dialoog waarin je de ander met nieuwsgierigheid en warmte bevraagt, terwijl je aan de ander vertelt wat voor gedachten en gevoelens jij hebt. Het kan eigenlijk niet anders dan dat jullie overeenkomen en verschillen. Bestudeer eerst de overeenkomsten en verschillen op gebied van dagelijks gedrag. Daarna met het gedrag in de weekenden en tijdens rituelen op bijzondere dagen. Wanneer overeenkomsten en verschillen van het gedrag besproken zijn, is het tijd om te spreken over jullie overtuigingen. Niet om elkáár te overtuigen, wel om elkaar te begrijpen en in vrijheid van elkaar te mogen leren. Het doel van het dialoog is niet om dezelfde persoon te worden. Het doel is om jezelf te blijven en de ander de ander te laten zijn terwijl je een relatie opbouwt met elkaar en elkaars belangrijke anderen.

Wanneer er visite is bij zijn ouders dan is zijn vader nog buiten in zijn
schuur en zijn moeder maakt eerst nog de was af voordat de hapjes bereid worden. Er liggen daarom altijd voldoende tijdschriften in huis zodat
visite zichzelf kan vermaken. En het is geen enkel probleem om televisie
te kijken op een zender die hen interesseert. Bij zijn vriend is dit heel
anders. Daar heeft zijn schoonmoeder alles al voorbereid voor hun komst zodat ze al haar aandacht aan hen geeft. Zelfs als ze een half uur te vroeg zijn, staat alles al in het teken van hun bezoek. Ze zijn welkom! Wanneer
ze samen spreken over deze verschillen komen ze erachter dat ze beiden
herkennen dat er in het ene gezin meer diepgaande gesprekken gevoerd
worden dan in het andere gezin. Tegelijkertijd voelt er in het ene gezin
veel meer druk om aanwezig te zijn. In het andere gezin is aanwezigheid
meer vanzelfsprekend. Beiden partners voelen dat soms het één fijner is
en soms het andere. Ze spreken af om hierin te experimenteren als ze zelf gastheren zijn. Dat geeft hen ruimte.

Doorzettingsvermogen – Spendeer passend en voldoende tijd samen door

In iedere relatie is een juiste balans van verbinding en vrijheid van belang. Zo ook in de familierelaties. Ontdek waar de overeenkomsten zitten in tijdbesteding en maak tijd voor elkaar. Put ter inspiratie uit het dialoog over overeenkomsten in gedrag. Nodig elkaar vrijblijvend uit om aan te sluiten en probeer zelf voldoende dingen uit. Ben eerlijk naar jezelf en de ander wanneer je eens geen tijd hebt te spenderen.

Vakmensschap – Geef terug wat je in huis hebt

Geef niet meer tijd dan je missen kunt voor een specifieke persoon. Maar als je tijd hebt, geef dan ruim. Uiteindelijk maakt geven wat bij jou past jou en de ander vrij. Vergeet daarbij het dialoog niet. Want niet ieder mens heeft het vermogen om evenveel of hetzelfde te geven. En daardoor voelt het beter om aan de één te geven dan aan de ander. Het dialoog hierover kan gevend zijn op zichzelf.

Ze zagen elkaar zo weinig vonden ze. Dan konden ze beter maar eens
afspreken tussen de bedrijven door. Dat was dan in ieder geval toch iets. Misschien niet zo gezellig dat in de bedrijfsloods te doen. Maar haar
schoonzus had meteen voorgesteld een lunch te regelen. Dat vond ze
prettig. Dan werd het niet zo armoedig. Lief van haar schoonzus dat ze dat deed. Hoewel haar schoonzus nu voor de lunch zorgde voelde ze zich toch een goede gastvrouw. Zou zij ook iets meenemen? “Ach ja, een sapje en
iets lekkers als toetje. Dat zou het feest compleet maken”, vond haar
schoonzus. Zo fijn om toch bij te dragen. Ze had er een hekel aan als mensen goedbedoeld zeiden; “Oh nee, niet nodig.” Dan sta je daar met je goede bedoeling en dan werd het niet aangenomen. Nee, dit was fijn zo. Na het
eten stelde ze voor om de bordjes om te wassen. Ze had toch nog een vaat staan van het werk, nam ze dat toch gewoon mee. En weer kwam er geen “Oh, nee joh, dat doe ik zelf wel”. Er werd bedankt voor zo’n attent aan-
bod. En als haar schoonzus morgen dan langsreed, opperde schoonzus,
dan kon ze het meteen schoon meenemen. En dan zagen ze elkaar
gewoon weer eens, dacht ze er zelf achteraan. Met een glimlach waste ze
’s avonds de bordjes om tussen de rest van de vaat. Kunnen geven is eigenlijk ook ontvangen, dacht ze.

Gevoel – Zie dankbaar wat je ouders en je schoonouders jullie als individu en stel geven

Er zijn vele manieren om dankbaar te zijn. Ze beginnen allemaal bij het zien van de gift van de ander en deze aan te pakken. Daarna is het jouw vrije keuze om te danken in een dankwoord of dankgebaar zoals een dankblik dankknuffel dankglimlach dankenzovoort. Je kunt ook danken met een gift terug op hetzelfde moment of later, met het ontketen van een dankketen waardoor je de gift de wereld of de familie rond laat gaan. Besef jezelf dat mensen kunnen geven aan een mens en aan een relatie.

Appreciatie van de toeschouwer – Leer je kinderen passend geven aan hun grootouders

De kroon op relationele levenskunst is deze levenskunst aan de volgende generatie te geven en hen vrij te laten reageren met hun dankbaarheid hierover. Die vrijheid geef je door zoveel mogelijk passend te geven aan jullie (schoon)ouders, elkaar en jezelf. Dan moet de volgende generatie dat niet te doen. Ze hebben dan de mogelijkheid om te geven wat zij in zich hebben. En daardoor een volwaardig mens te worden en z!n te krijgen in relaties met zichzelf en anderen. We leren door te kijken en na te doen. Laat de volgende generatie zien wat de kunst van het geven is en leer zo passend geven aan onszelf en de ander.

De volgende generatie krijgt er z!n in

Creëer samen de juiste balans tussen geven en vragen door eerlijk te zijn naar jezelf en nieuwsgierig te zijn naar de ander. Gebruik hierbij meerdere perspectieven en het dialoog. Maak vanuit je eigen observaties en woorden een levenskunst die past bij jou, bij jullie, en jullie gezin. Zorg er op die manier voor dat jullie relaties vrij, luchtig en rijk blijven. Zodat je z!n hebt in het aangaan van relaties.

Bronnen en verantwoording

De gebruikte theorieën zijn gebaseerd en geïnspireerd op het werk van Buber, Levinas, Nagy, Krasner, Schnarz. Deze theorieën staan te lezen in tientallen boeken. Hieronder vermeld ik er een aantal. De theorieën zijn mij in den beginnen uitgelegd door de kundige docenten van Leren over leven te Antwerpen 2013-2017. Daarna ben ik verder blijven lezen over deze theorieën. Dankzij mijn duizenden gesprekken met mijn cliënten en collega’s kon ik deze theorie steeds meer omzetten in een levenskunst voor mijzelf. Dit artikel is de eerste keer dat ik mijn gedachten deel met het grotere publiek. Hopelijk lees ik het in 2040 nog eens terug om te zien dat het in de kern nog steeds klopte, of dat ik er van leerde.

Buber, M. (1923) Ik en Gij. Utrecht: Erven J. Bijleveld

Dohmen, J. (2008) Het leven als kunstwerk. Amsterdam: Ambo

Nagy, I. & Krasner, B. (1986) Tussen geven en nemen. Over contextuele therapie. Haarlem: Uitgeverij De Toorts

Nutys, A. & Sels, L. (2017) Tussen mensen. Contextueel denken over relaties, familie en samenleving. Tielt: Uitgeverij Lannoo nv

Michielsen, M., Mulligen van, W. en Hermkens, L. (1998) Leren over leven in loyaliteit. Over contextuele hulpverlening. Den Haag/Leuven: Uitgeverij Acco

Hoe Ellen leerde haar mond open te doen

Hoe relatietherapie kán zijn

Ben je nieuwsgierig hoe het er aan toegaat bij echte relatietherapie? Lees dan de verhalen van Mirella Brok. Fictieve verhalen geïnspireerd door echte ontmoetingen.

Hoe hulp eruit kan zien tijdens liefdesverdriet

Ik zou bijna durven stellen dat ieder mens wel eens liefdesverdriet heeft gevoeld. Als kind, als tiener, als volwassene. Liefdesverdriet is denk ik wel universeel te noemen. Hoewel er vast ook uitzonderingen zullen zijn. Toch kan liefdesverdriet zo verschillend ervaren worden door zoveel verschillende mensen. En ook één mens kan in zijn leven soms heel anders reageren op liefdesverdriet. Als voorbeeld vertel ik je het verhaal van Ellen. Ellen heb ik nooit ontmoet. Zij en haar verhaal zijn ontstaan uit verschillende sessies door de jaren heen. Allerlei verhalen zijn verweven tot dit verhaal, zodat je voeling krijgt met het liefdesverdriet zoals dat voor sommige mensen, in sommige momenten van hun leven kan voelen.

“Ik weet gewoon niet wat me overkomt,” snikt Ellen. Haar handen omvatten de opgebruikte tissues. Maar ze zijn te dun voor haar tranen en haar snot. Ze trekt nog een tissue uit de doos. Het is al erg genoeg als gevoelens je overspoelen. Als je jezelf daarnaast ook nog opgelaten voelt dit bij een vreemde te doen tijdens een eerste ontmoeting, dan helpt dat de tranen meestal niet. Er gaat een dam openstaan die zich niet zomaar laat sluiten. Uit de gebaren van Ellen denkt de coach op te maken dat Ellen zich geneert. Zij zelf geneert zich niet. “Niets menselijks is ons vreemd,” zegt ze dus tegen Ellen, terwijl ze het half lege glas bijvult met water. Dat het glas maar vol mag zijn. Dat is toch al iets.

Hoe zag je relatie eruit in de beste tijd?

“Vertel eens over jou en Samantha. Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?” Verdriet is een teken van verlies van iets dierbaars. Spreken over hoe dat dierbare eruit zag, mogen tonen hoe belangrijk de relatie was, dat is soms helpend. Soms ook niet. Voor Ellen lijkt het gepast. Ze begint te vertellen over hun eerste ontmoeting. Hoe lastig het was om uit de kast te komen. En hoe dat eigenlijk een levenslang proces is van steeds opnieuw anders te voelen dan anderen. Dan haar zus en broer. Hoe Samantha het haar makkelijker maakte. En moeilijker maakte. Het uur vliegt voorbij. Ellen is opgelucht na een uur. Ze vraagt zich ook hardop af hoe een coach haar hierbij kan helpen? Wat blijkt? De coach heeft uit het verhaal van een uur aantekeningen gemaakt waaruit ze een plan heeft opgesteld. Waar Ellen helemaal niet van bewust was. Het voelde alsof ze gewoon haar verhaal deed aan een warm medemens. Ondertussen is er ook een plan ontstaan. Over multitasking gesproken. De wijze waarop de coach haar plan presenteert geeft Ellen vertrouwen. Er is een lijn te ontdekken. En het toffe is; de lijn is precies gebaseerd op wat Ellen vertelde. Het is niet verzonnen door de coach, enkel opgeschreven.

De coach stelt voor dat Ellen nog een nachtje rustig slaapt om te overwegen of ze nog een afspraak maakt met haar. Ellen waardeert het gebaar, maar een nachtje slapen is voor Ellen eigenlijk niet eens nodig. Ze weet al lang dat ze volgende week zin heeft in een nieuwe afspraak. Zin in coaching terwijl er liefdesverdriet is. Is dat raar?

Wat doet een coach, psycholoog of therapeut waardoor jij zín krijgt in een vervolgsessie?

Individualiteit naast collectiviteit

Hoewel ik houd van de kracht van het individu en die kracht graag aanspreek, houd ik net zoveel van de kracht van relaties. Deze kracht spreek ik net zo lief aan. Lees in dit artikel hoe individualiteit naast het collectief mag bestaan in betrokken relaties.

“Je kunt pas van iemand houden als je eerst van jezelf houdt” Het zijn dit soort zinnen die mij de indruk geven dat het individualisme in onze maatschappij meer waarde krijgt dan het collectivisme. Hoewel ik mensen als individu bijzonder krachtig vind, zie ik ook bijzondere kracht in relaties. Wanneer er iemand van jou houdt, sta je al 1 punt voor. Dat is mooi meegenomen.

Onderstaande is geen pleidooi om individualisme aan de kant te schuiven. Ik geloof dat mensen zelf krachtig zijn én ik geloof in de waarde die we onszelf geven. Het is niet voor niets dat ik mensen vaak aanspreek op hun eigen kracht. Onderstaande is wel een pleidooi voor collectivisme náást individualisme. Ik denk dat juist combinaties van verschillen, zorgen voor sterkte. 

Wanneer een ander mij vertelt wat hij/zij nodig heeft, ga ik voelen wat ik in overvloed te geven heb. Zodat ik passend geef. Passend voor de ander, voor mij en voor onze relatie. Om te achterhalen wat passend is, ga ik in gesprek met de ander over ons.

Waarde aan jou van anderen dankzij jou aan anderen

Toen ik deze tekst schreef, las ik op LinkedIn dat mijn oud klasgenootje Marjolein Smits met een net gevulde tank en een lege portemonnee bij het tankstation stond. De reactie van haar onbekende helper: “Ik heb mijn goede daad voor vandaag gedaan” Waarop Marjolein antwoord: “Je hebt je karma weer opgebouwd!” Ik denk dat zij samen goed karma hebben opgebouwd. Zonder Marjolein in nood en haar moed tot hulp vragen, geen ridder in de witte auto. “Karma delen is het nieuwe vermenigvuldigen”, aldus Marjolein.

Anderen geven mij waarde en ikzelf geef mijzelf waarde in relatie met anderen. Ik doe er toe wanneer ik geef aan andere mensen.

Gerechtigde aanspraak

Laten we dus vooral durven vertellen aan elkaar wie we zijn op dit moment. Wat we voelen. Wat we denken. Hoe we vast zitten, of los. En laten we eventueel uitspreken wat we nodig hebben. Wie weet heeft de ander dat gewoon in huis en kan er geruild worden. Ruilen door eerlijk over te steken. Of ruilen op de pof, omdat we vertrouwen dat onze relaties nog wel wat jaartjes meegaat. Want tja, in goede relaties, is geven tweerichtingsverkeer. Geven aan elkaar worden pas echt leuk wanneer we ook nee en ja kunnen zeggen tegen elkaar. Het plezier is ongekend als we naast nee en ja ook terug communiceren wie we zijn en wat we in de aanbieding hebben. Het vraagt een sterk zelf om jezelf te kunnen blijven bij een persoon van wie veel houdt. En het vraagt een sterke relatie om samen zelf te zijn. Maar het is zo ontzettend de moeite waard. En sterker worden train je het makkelijkste samen.

Nog een voorbeeld

Lars en Lieke zijn 23 jaar samen, waarvan 19 jaar getrouwd. Zelfs relatief gelukkig getrouwd. De enige kink in de kabel is het werk van Lieke. Lieke komt iedere dag doodmoe thuis van haar werk en wil tijdens het eten haar hart luchten aan Lars. En die sporen heeft ze wel verdiend aangezien Lars 10 jaar terug met zijn rug thuis zat en toen had ze heel wat met hem te stellen, al zegt ze het zelf. Haar gerechtigde aanspraak is dus; luister naar mijn problemen!

De laatste maanden wordt Lars steeds chagrijnig tijdens het eten. Hij doet kortaf de rest van de avond en kruipt steeds vaker in zijn schuur. Gisteravond zucht hij eindelijk hardop: “Ik heb na al die tijd niet meer het geduld naar je te luisteren. Ik ben er klaar mee. Ik weet dat je niet graag luistert naar oplossingen, maar ik heb nu eenmaal de oplossing.” Hij pakt het kladblokje dat ze voor de boodschappen gebruiken en begint uit te tekenen hoe de productie in het bedrijf van Lieke loopt en hoe haar rol de bottleneck is geworden. Hij heeft ook ideeën over het voorkomen van de bottleneck, waardoor Lieke fijner kan werken. Hij is niet voor niets Logistiek Troubleshooter. Het probleem op Liekes werk komt in veel meer bedrijven voor.

Lieke voelt zich in de eerste instantie niet gehoord door Lars. Maar ze geeft hem ondanks haar irritatie toch het voordeel van de twijfel. Hij zal het vast goed bedoelen en ze moet haar eten toch laten zakken. Na vijf minuten is haar probleem inzichtelijk geworden. Ze is blij met het overzicht en stelt zich voor dat Lars uiteenzetting en oplossing haar kunnen helpen. Ze voelt zich begrepen en geholpen. Samen met Lars bereidt ze de rest van de avond een gesprek voor dat ze met het afdelingshoofd wil hebben. De afwas blijft staan vanavond in al hun enthousiasme. Dat zien ze morgen wel.

Lieke hoeft haar problemen op het werk niet alleen op te lossen. Samen met Lars en samen met zijn kennis leert zij de situatie anders te bekijken. Lars helpt door in te zetten wat hij bezit. Hij bezit geen geduld meer, maar een oplossing. Het is fijn dat hij deze weet te delen. Lieke helpt hem hierbij door te luisteren naar haar innerlijke vertrouwen in Lars in plaats van haar irritatie naar Lars. Ze vroeg om een monoloog af te mogen steken, ze kreeg er een dialoog voor in de plaats. Ze wordt slimmer en sterker dankzij Lars die haar gaf wat hij in huis had in antwoord op haar vraag; een gesprek. Het is moedig dat dit stel niet verzand in het patroon van redder en slachtoffer. Samen met haar afdelingshoofd kan Lieke voor het bedrijf zorgen dat de bottleneck verandert waardoor het bedrijf verrijkt. Het bedrijf mag voor Lieke zorgen waardoor zij meer plezier krijgt op haar werk. Hopelijk zal haar afdelingshoofd zo wijs zijn als Lieke haar gerechtigde aanspraak bij haar neerlegt.

Samen zelven sterker maken

Mensen worden volgens mij sterker door elkaar en met elkaar wanneer ze trouw blijven aan hun zelf, in hun relaties. Zo bestaat individualisme naast collectivisme. In relaties is te verliezen en te winnen, of er is te spreken en te verbinden.

Gebruikte theorie

De gebruikte theorieën zijn gebaseerd en geïnspireerd op het werk van: Buber, Krasner, Levinas, Nagy, Van Steenwegen. Deze theorieën staan te lezen in tientallen boeken. Ze zijn mij uitgelegd door de kundige docenten en intervisiegroep van Leren over leven. Dankzij mijn duizenden gesprekken met mijn cliënten ben ik steeds getuige hoe deze theorieën relaties in praktijk versterken.

Zelf sterker door relaties

Niemand is klaar voor een relatie. Relaties maken je klaar voor een relatie. En relaties, die hebben we al. Met onze familie, met de maatschappij, met onze buurt. We kunnen er dus net zo goed sterk door worden gemaakt. Hoe ik daar over denk, lees je in bijgevoegd artikel.

“Ik ben nog niet klaar voor een relatie.” Dat hoor ik mensen wel eens zeggen. Die gedachte gaat er volgens mij vanuit dat we klaar kúnnen zijn voor een relatie. Ik weet niet zeker of dat waar is.

De gedachte dat iemand zichzelf nog niet klaar vindt voor relaties, maakt me soms ook wat ongemakkelijk. Alsof er sommige mensen zijn die nog(?) niet goed of slim of sterk genoeg zouden zijn voor een liefdesrelatie.

Ik geef grif toe dat de liefdesrelatie een van de meer ingewikkeldere relaties is in het Westelijke halfrond. Maar wij mensen zitten toch al in relaties. Of we er klaar voor zijn of niet. Daar wordt niet naar gevraagd. Relaties met familie, werk, maatschappij, zijn een gegeven. Dus als we in die relaties een dotje mogen doen, zouden we dat dan ook mogen in liefdesrelaties? Van mij wel. Graag zelfs! Het leven is leren terwijl je experimenteert.

En ik vermoed dat het zijn in relaties ons goed, slim en sterk máákt. Onderstaande theorie onderstreept mijn gedachten. Lees mee!

De moeilijkheid van liefde

Liefde trekt aan ons. Wij mensen kunnen het gevoel hebben dat de mensen wie wij lief hebben aan ons trekken. Niet eens per se dát ze trekken. Onze liefde, onze loyaliteit, ons zien van onze geliefden dat voelt soms onvrij, het trekt ons een bepaalde kant op. We gaan rekening houden met de ander. Er hoeft niets mis te zijn met rekening houden. Ik juich het toe. Zolang mensen ook rekening houden met zichzelf en rekening houden met de relatie. Dat maakt relaties en houden van iemand interessant.

Staan op jouw eigen grond

Krasner en Nagy noemen rekening houden met jezelf in de relatie met de ander ‘staan op je eigen grond’. Het betekent dat je de touwtjes voelt die aan je trekken. Het touwtje in jezelf, het touwtje naar de ander, het touwtje naar jullie relatie. En terwijl er zachtjes touwtjes op spanning staan, of losjes vieren, balanceren we op ons levenskoord, hoog boven de afgrond van eenzaamheid en onvrijheid.

Het is gemakkelijker bij jezelf te blijven als in het verleden toegestaan werd dat je bij jezelf bleef. Je hoeft niet te vechten voor je eigen stukje, je hebt recht op je eigen stukje. Hoe vaker je het geluk hebt dat iemand juigt wanneer jij jezelf bent, hoe gemakkelijker het is om jezelf te zijn, ook als er op dit moment niemand juicht. Of erger; “Boeh!”, roept. Jouw ‘eigen grond’ wordt dus ook gemaakt door anderen. Ik vind dat fascinerend om over te peinzen.  

Alle bollen wol in de lucht

Jongleren leer je niet door een boek te lezen. Jongleren leer je door het aantal ballen op te pakken waarmee je wilt leren jongleren en die rond te gooien. Dus pak alle touwtjes die aan je trekken, rol ze tot een bol wol en jongleer. Als we nu dan toch met elkaar verbonden zijn, waarom dan niet speken over die verbinding?

Een goed voorbeeld

Peter en Saskia hebben 5 ½ jaar een relatie en zij wonen ongeveer 4 jaar samen. 4 jaar geleden is Saskia bij Peter komen wonen in zijn huis. Haar huis heeft ze in de eerste instantie onderverhuurd en sinds 1 jaar verkocht. Tot die tijd loste zij ieder jaar een flink bedrag af. Saskia is ZZP-er en wil een appeltje voor de dorst sparen door haar onroerend goed af te lossen. Zekerheid is belangrijk voor haar. Vooral sinds het faillissement van haar ouders. En dus wil zij sinds de verkoop van haar huis, samen met Peter hun gezamenlijke huis gaan aflossen. Peter heeft nooit afgelost aan zijn huis. Hij heeft zelfs nog een aflossingsvrije hypotheek. Voor hem is genieten belangrijk. Vooral omdat hij op vroege leeftijd zijn vader is verloren en weet hoe fragiel het leven is. Peter en Saskia houden van elkaar, maar maken steeds heftige ruzies over hun financiële beslissingen. Saskia wil Peter wel tegemoet komen, ze werd immers ooit verliefd op zijn levenslust. Ze ziet hoe hij stil wordt en zich terug trekt als hij weer een maand thuis is gebleven omdat het geld naar de aflossing gaat. Saskia wil echter ook trouw zijn aan zichzelf.

Het is juist deze situatie die Saskia en Peter leert om bewust te zijn van hun eigen koortje met zichzelf, met hun gezin van herkomst en het touwtje tussen hen. Door deze te voelen en te bespreken groeit hun relatie sterker. Ze leren beiden hun belangrijke waarden in het leven kennen en ze leren beter communiceren over belangrijke en drukkende thema’s. Deze situatie maakt hen individueel en als koppel sterker. En dat is mooi. Want er komt een bolletje bij in maart 2019.

Samen zelven sterker maken

Moeilijke situaties kunnen ons emotioneren waardoor ons gedrag verandert. Deze verandering kan onze leerschool zijn. Ons verrijken. En dus concludeer ik (net als velen al voor mij) dat je juist leert om goed, slim en sterk genoeg te worden, terwijl je ín een liefdesrelatie bent.

Samen leren

Wil je graag gecoacht en getraind worden in het voelen van de touwtjes, het balanceren over koorden en het jongleren van ballen? Spreek dan af met een contextueel therapeut. Deze therapeut kent de taal van dit artikel en kan een goede gespreksleider zijn voor jou, jouw dierbaren en jullie relaties.

Gebruikte theorie

De gebruikte theorieën zijn gebaseerd en geïnspireerd op het werk van:

  • Buber
  • Krasner
  • Levinas
  • Nagy
  • Schnarz

Deze theorieën staan te lezen in tientallen boeken. Ze zijn mij in den beginnen uitgelegd door de kundige docenten van Leren over leven. Daarna ben ik verder blijven lezen over deze theorieën. Dankzij mijn duizenden gesprekken met mijn cliënten ben ik steeds getuige hoe deze theorieën bollen met touw doen ontwarren.  

Voor intimiteit is autonomie nodig

Tijdens mijn jarenlange werk als relatietherapeut zie ik in veel gesprekken twee verlangens terug komen. Het verlangen naar intimiteit en het verlangen naar autonomie. In dit Valentijnsdag artikel, stip ik beiden krachten kort aan.

Vanuit mijn beroepsdeformatie vraag ik koppels die lange tijd bij elkaar zijn vaak naar hun relatiegeheim. Vrijwel altijd komt het antwoord neer op: “Elkaar ruimte geven”. Vrijheid is belangrijk voor individu en relatie. Dat geldt blijkbaar al generaties lang. Ook anno 2017 is het volgens sommige relatietherapeuten niet sexy om afhankelijk te zijn. Het is onhandig om als symbiotisch koppel door het leven te gaan. En, laten we eerlijk zijn, onafhankelijkheid is voor je individuele geestelijke gezondheid ook onmisbaar. Er is dus blijkbaar zoiets als te weinig autonomie.

In onze individualistische westerse cultuur zijn mensen steeds vaker onafhankelijk en vrij. Er wordt gehopt, er wordt geshopt, instant is hot. Er zijn nog nooit zoveel singles geweest in Nederland. Vooral bij de hoger opgeleiden. Niet iedereen is daar gelukkig mee. Sommige relatietherapeuten adviseren meer verbinding te vinden in relaties. Er is dus blijkbaar ook zoiets als teveel autonomie.

Hier is autonomie!

Autonomie met mate is het recept voor een langdurige relatie. Aangezien autonomie staat voor zelfstandigheid, vrijheid en eigenheid, is het logisch dat juist dit begrip voor ieder individu een andere betekenis heeft. Ga daarom eens na wat autonomie voor jou inhoudt. Doe dat op een moment dat je lekker in je vel zit en de tijd hebt je ogen te sluiten. Wanneer voelde jij jezelf onafhankelijk en vrij in je huidige of vorige liefdesrelaties? Hoe voelde het om vrij en jezelf te zijn? Wat had je daarvoor nodig?

Om jezelf autonoom te voelen is het belangrijk om je eigen gevoelens en meningen over jezelf, je leven en jullie relatie te h/erkennen in jezelf. Je hecht waarden aan je gevoelens, gedachten en behoeften. Je bent een zelfstandig persoon.

Een relatie echter, kenmerkt zich niet door zelfstandigheid en afhankelijkheid. Intimiteit zorgt ervoor dat je jezelf afstemt op de werkelijkheid van iemand anders. Zo loop je het risico door die ervaring te veranderen. Die verandering zal geen 180° zijn. Dit weet je als je al heel wat energie hebt gestoken om je partner te veranderen wat betreft het niet praten tijdens de film, ramen te openen voor het slapen gaan of het opruimen van het huis (vul maar in wat bij jou van toepassing was). Verandering door intimiteit is niet zo invloedrijk, jammer genoeg of godzijdank. Zo dubbelzinnig is de liefdesrelatie.

Hier is intimiteit!

Voordat je verder leest over de psychologische benadering van het begrip intimiteit, kun je jezelf weer afvragen wat intimiteit voor jou betekent. Wanneer ervaar jij intimiteit met je huidige/vroegere partner?

Voor een balans tussen je eigen psychologische ontwikkeling en die van je relatie is het belangrijk dat beiden de ander permitteren zichzelf te zijn. Intimiteit in autonomie vraagt om het uiten van gevoelens, gedachten, verlangens. En om te luisteren naar wat de ander werkelijk zegt over zichzelf, het leven en jullie relatie. Hierdoor ontstaan er misschien conflicten. Dat is niet erg zolang deze met intimiteit en autonomie aangegaan worden. Zo kun je samenzijn als twee individuen met een eigen én gezamenlijke belevingswereld. Eigenlijk sluiten intimiteit en autonomie elkaar prachtig aan.

Wil je meer lezen over intimiteit of autonomie? Kijk dan naar het gehele artikel op http://www.psycholoogmirellabrok.nl/Artikelen_psycholoog_mirella_brok.html

Voor intimiteit heb je eigenlijk heel veel autonomie nodig

Intimiteit is niet gemakkelijk. Voor gezonde intimiteit is autonomie belangrijk. Te weten waar de ander ophoud en jij begint is een voorwaarde om werkelijk te kunnen verbinden. Heb je hier moeite mee? Weet dat het vinden van deze balans aan te leren is. Maak hiervoor gerust een afspraak met een contextueel relatiepsycholoog.

Doe maar normaal, dat is gelukkig zat

In dit persoonlijke artikel vraag ik mezelf af of gelukkig zijn eigenlijk wel zo fijn en wenselijk is als het voorgespiegeld wordt. Misschien leer ik ook wel veel door soms niet gelukkig of slechts tevreden te zijn. Het is een bescheiden overweging.

Het is al een tijdje somber weer. Onlangs hoorde ik zelfs dat er al in geen eeuwigheid zo somber was buiten. Ik geloof niet alles wat ik hoor, maar dit geloofde ik wel. Ik mis de zon namelijk al een tijdje. En ik heb zo wat sombere gevoelens en sombere gedachten. Het zal wel zijn dat deze tekst juist nu door mij wordt ingetypt, en niet in de zomermaanden. Maar op dit moment lijkt ‘geluk’ zoiets overgewaardeerd en zelfs ongezond.

De trigger voor dit artikel is een forum waarop ik vaak tips plaats. Iedere maand verschijnt er een uitnodiging in mijn mailbox om samen met anderen een paar tips te schrijven voor https://www.therapiepsycholoog.com/forum-tips of https://www.relatietherapeuten.net/forum-tips. De beheerder van de site verzint steeds opnieuw nieuwe thema’s. Voor het nieuw jaar 2018 heeft hij een mooi thema bedacht: geluk. Normaal vind ik het schrijven van deze tips een leuke en belangrijke bezigheid, maar deze keer blijft het scherm leeg. Ik merk dat ik geen tips over geluk wil geven. Ik wil tips over gematigde tevredenheid geven. Of over omgaan met iets moeilijks. Iets schrijven over “genoeg” of “gewoon”. Ineens lijkt “geluk” over de top te zijn. En ontsnapt mij onderstaande tekst. Hij glipt zo tussen mijn vingers door.

“Streef er niet naar om gelukkig zijn

Zou het kunnen zijn dat ‘geluk’ een product is geworden dat verkocht moet worden? Dat geluk staat voor de geest zoals een afgetraind killerbody’s voor je lichaam. Dat het bereiken van deze overtreffende trap niet eens echt gezond of wenselijk is, maar ons zo wordt voorgespiegeld door reclames. Zoals een gemiddeld lijf met een paar rondingen gezond is. Zo is een gewoon gemiddeld leven met een paar tevreden momenten gezond.”

Mijn eigen ruiten inslaan

Wat spannend om dit te typen. En vooral omdat het een gedachten is die privé al wel vaker had. Maar professioneel nog niet eerder deelde. Niet aan het grote publiek althans. Kan een psycholoog/therapeut wel en plein public zoiets verkondigen? Of gooi ik nu mijn eigen ruiten in. Zit ik niet juist in de business van geluk? Doe ik onbedoeld mee met de hype van geluk? Ik geloof het niet. In mijn praktijkruimte vind ik het juist belangrijk om ook het ongeluk te zien en uit te nodigen. Het te doen in mijn praktijkruimte is wel wat anders dan het te promoten in een artikel. Is dit handig om te doen? Tja, dat is de vraag.

Ik ontdek dat mijn sombere stemming hier niet zoveel van aantrekt, van wat al dan niet verstandig is. En dat herken ik wel. De somberte kan mij wel eens sturen naar destructief gedrag en zo dingen kapot maken die eigenlijk heel hadden moeten blijven. Echter, een  beetje roering brengen, een beetje opschudden, me een beetje minder iets aantrekken van iets anders, dat kan ook wel eens nodig zijn. Laat ik gebruik maken van deze positieve kracht van somberte en een risico nemen iets aan de kaak te stellen. Maar voorzichtigheidshalve typ ik er onder, gewoon voor de zekerheid: “Ik weet dat niet. Ik vertel geen waarheid. Ik schrijf wat gedachten flarden op. En deze gedachten kunnen een alternatief zijn.” Zo. Mooi ingedekt. Nu durf ik wel.

Veel leermomenten zitten in niet gelukkig zijn

We leren ook van dingen die niet zo goed gaan. Dat er juist in het schijnbaar negatieve, kan een prachtig leermoment schuil gaan. Bijvoorbeeld; boos zijn is nuttig. Boosheid is soms nodig omdat het, mits goed begeleid, jouw grenzen bewaakt. Zelfs boosheid om je heen accepteren kan tot moois leiden. Zo schuilt er achter een boze partner, een niet luisterende jij, aangezien boze mensen vaak belangrijke boodschappen geven die moeilijk te horen zijn in strijd, en wie niet luisteren wil…die kan dat leren. Zou dan in dit geval mijn somberte ook iets goeds, opschudding, kunnen brengen? De somberte gaat gepaard met onverschilligheid, en die zorgt ervoor dat ik een risico durf te nemen. Het is maar goed dat ik somber ben. Dat levert mij veel op. Stel toch voor dat ik gelukkig was geweest. Dan  had ik toch nooit dit artikel gecreëerd?

Annie Nuyts, een oud docent van mij, legde uit dat mensen ondanks hun lasten en dankzij hun lasten een schat bemachtigen. Vrij vertaal ik dat in een scheiding die ons krachtig maakt op eigen benen te staan. Of een gedwongen afscheid die ons leert over het eeuwige leven in ons hart. Het gaat volgens mij ook op voor momenten waarin we niet gelukkig zijn en dan juist een eerlijk artikel schrijven. Dat heb ik nu toch maar mooi; dit artikel met een alternatief voor het najagen van schijnbaar geluk dat zeker door iedereen bemachtig zou moeten kunnen worden. Zou moeten kunnen worden ja. Zou moeten kunnen worden. En als het niet lukt? Volgt er dan ongelukkig zijn? Kan ik het verdragen als ik kritiek krijg op dit artikel, of zelfs geen reactie? Kunnen mensen kritiek, isolatie of ongeluk verdragen, als zij zichzelf niet oefende in ongelukkig zijn? Gaan niet geoefende ongelukkige mensen het ongeluk tegen met doorzoeken naar geluk? Steeds wanhopiger? Met een volgende partner, een volgende baan, een andere auto of een ander huis? Gaan zij partners de schuld geven? Kinderen op de wereld zetten in de hoop dat zij geluk geven? En komen mensen zo van de regen in de drup?

In mijn praktijk merk ik op dat het nastreven van geluk minder geluk oplevert dan het leren van de minder gelukkige momenten. En dat het omgaan met die minder gelukkige momenten veel meer tevredenheid geeft wanneer je adem blijft halen en compassie blijft houden.

Ademhalen om bij jezelf te blijven

Volgens mij brengt bewust letten op ademhalen je dichterbij jezelf. Het zorgt ervoor dat je goed voor jezelf blijft zorgen tijdens minder tevreden of zelfs ongelukkige momenten. Zelf ervaar ik dat ik veel kan verdragen als ik blijf ademhalen. Deze techniek is ook een goede techniek in belangrijke relaties. Ademhalen geeft volgens mij de afstand die relaties nodig hebben om te slagen.

Compassie voelen om je relaties te versterken

Wat volgens mij ook zo veel beter is dan geluk, is het ervaren van goede relaties en tevreden zijn over het soort vriend(in) of kind of ouder dat je bent. Een belangrijk onderdeel om relaties goed te houden is volgens mij het voelen en bieden van compassie. Aandacht voor relaties, een goed medemens zijn en leermomenten en geluk daaraan onttrekken.

Maar wat weet ik ervan. Ik ben vandaag somber.

Wil jij ook minder gelukkig zijn?

Ik nodig je uit om niet te voldoen aan de opgelegde druk om gelukkig te zijn. Natuurlijk mogen wij hier in het westen van geluk spreken. Toch doen we met ons geluk volgens mij iets heel ongelukkigs. En kunnen we veel leren van niet westerse landen. Makkelijker gelezen dan gedaan? Zoek dan een contextuele therapeut op. Zij zijn geschoold en geoefend om jouw thema’s ook op cultureel niveau te bespreken en te ondersteunen bij veranderingen.

Een handvat voor gesprekken met je familie

Een handvat voor familiegesprekken
In veel families zien we dat bepaald gedrag, patronen of thema’s zichzelf herhalen door de verschillende generaties heen. Wil je begrijpen hoe dit werkt, en hoe je hierin het tij kan keren?

Mijn ouders praatten niet. Daardoor leerde ik ook te zwijgen. Voor mijn kinderen hoop ik dat zij niet gaan opkroppen. Ik wil dat zij het anders leren. Toch zie ik dat ze op mij lijken.

Mijn oma en moeder gaan de strijd aan. Het zijn pitte vrouwen. En ook ik kan echt een hittepetit zijn. Ik ben nu zwanger en ik wil dit patroon verbreken voor mijn ongeboren kind. Ik wil niet zoveel ruzie.

Mijn zoon loopt tegen dezelfde dingen aan als ik. Ik zou hem graag een ander voorbeeld geven, maar hoe?

En dan hoor ik het hem zeggen! Net als mij, net als mijn opa. En dan denk ik; het stopt hier hoor!

Voorbeelden van erfenissen

Je erfde een stoeltje van je oma, een tafel van je tante, en de trouwring van je moeder is ooit voor jou. Sommige erfstukken erf je heel graag. Andere erfstukken ruim je op of knap je op. En dan is er nog dat erfstuk waarvan je denkt; had ik dat niet al eens weggegooid, wat doet dat hier nog? Dat moet echt weg. Je hebt je dochter er al een paar keer mee aan de haal gezien. Het is toch zeer zeker niet de bedoeling dat dit nog een hele generatie meegaat! Zul je net zien. Gelukkig is die kast uiteindelijk wel mooi geworden in de tuinkamer. Dat is dan wel weer leuk. Hè, is het daar weer?

Je erft je blauwe ogen van je overgrootvader,  de boven-armen van je moeder en je kind heeft jouw kin. Sommige lichaamskenmerken vind je mooi. Andere ben je liever kwijt dan rijk, maar heb je leren accepteren. En dan is er nog dat buikje, had ik dat er vorig jaar niet afgetraind? Nog maar eens proberen dit jaar. Je zoon heeft het trouwens ook dat buikje. Als hij nu eens anders ging staan, dan zou het al minder zijn. Ook beter voor z’n rug trouwens. Toch eens mee naar de fysio. Je gunt zo’n jongen toch een gezond lichaam. Aanpassen moet kunnen toch? Je hebt je billen toch ook mooi aangepakt.

Naast spullen en je uiterlijk zijn er ook psychologische en gedragingen die je erft en doorgeeft. De voorbeelden van die thema’s lees je aan het begin van dit artikel.

Ach veel van je eigenschappen zijn best oké. Het is goed dat je ze hebt. Het maakt je wie je bent. Er zijn ook eigenschappen die minder flatteus zijn, maar zo ben je nu eenmaal. En dan zie je jezelf ineens doen zoals je ouders. Nou ja, zeg! Dat vond je nog wel zó irritant. Hoe kan het nou dat je juist dit overneemt?! En je partner mag daar al helemaal niets van zeggen! Stom zeg, juist hier heb je het met de coach op je werk over gehad. Daar heb je een half jaar aan gewerkt. Was dat niet opgelost dan? Misschien een nieuw pact met je vriendin hierover maken? Want de jongste heeft er ook al een handje van. Pas nog maakte je partner hierover een opmerking. Nou het is niet te hopen hoor, want dat zou het leven nog moeilijk maken. Dat weet je uit ervaring.

Iedere erfenis bestaat uit; dat we willen en houden. Dat we niet willen en niet houden. En dat waarmee we opgescheept zitten. En wij niet alleen, zelfs de generatie(s) na ons. Kan dat niet anders? Zoals die opgeschilderde greenhoutenkast in de tuinkamer en je billen die door triljarden crunches een mooie vorm kregen. Ja, dat ombuigen tot iets prachtig waar een ander een fortuin voor zou geven, dat kan ook met gedragsmatige en psychologische erfenissen.

Trots op de erfenis

Een eerste stap in verandering is volgens veel psychologen: erkennen wat er aan de hand is. In dit geval werkt dat volgens mij ook. De eerste stap is om te erkennen dat dit jouw context is. En de context van jouw hele familie.

Concreet bedoel ik dat je het gedrag en de psychologie – jullie thema – bewust gaat zien zoals beschreven in dit artikel. Jullie thema’s zijn een erfenis waar meerdere familieleden, meerdere generaties, over een hele lange periode van tijd, veel moeite voor deden. Omdat zij het de moeite vonden om het te behouden en door te geven aan je. Nog los van je oordeel over de erfenis zelf, kijk je naar de moeite die het jou en je familie kost om de erfenis door te geven. En nog steeds los van je oordeel over de erfenis zelf, kun je trots zijn op dat doorzettingsvermogen, die liefde en zorg.

Wanneer je er met zoveel trots naar kijkt, dan kun je vast en zeker ook de voordelen en de goede intenties zien waarmee deze erfenis is doorgegeven. Elke erfenis heeft vroeger nut gehad en is belangrijk geweest om jullie familielijn voort te zetten. Vergeet dat niet.

De erfenis loyaal veranderen

Daarna mag je jouw oordeel weer uit de kast halen. Want je had immers last van deze erfenis. Hoe goed het in het verleden ook was, in 2017 ervaar jij het als ballast voor jezelf, je partner en toekomstige (klein)kinderen. Verwoord die ballast, in ieder geval in jezelf, met liefdevol respect aan je voorvaderen die zoveel moeite deden. Dank hen voor de goede zorgen voor de erfenis en vertel waarom je deze erfenis accepteert en onder welke voorwaarden. Vertel hoe je deze erfenis tot iets gaat veranderen zodat de nieuwste generatie hier voordeel van heeft. En maak van dat verhaal, in ieder geval in je eigen hoofd een mantra.

Telkens wanneer je jezelf of je kinderen aan de haal ziet gaan met de oude erfenis, herinner jezelf de mantra en spreek je deze desnoods hardop uit. En geef je jezelf hier een schouderklopje voor. Dat zouden je voorouders namelijk ook aan je geven nu zie begrijpen hoe goed je de erfenis doorgeeft.

Om te oefenen op je eigen benen

Ik nodig je uit te spreken. Met je partner, je ouders, je kinderen, hulpvaardige tantes, lieve opa’s, betrokken familievrienden. Eigenlijk iedereen die om jullie familie geeft. Verwacht helemaal niets van deze gesprekken. Maar voer ze met nieuwsgierigheid en openheid. En vergeet er niet van te genieten.

Makkelijker gelezen dan gedaan? Zoek dan een contextuele therapeut op. Zij zijn geschoold en geoefend in deze thema’s te bespreken en te ondersteunen bij veranderingen.   

Praten met en over je schoonfamilie

Meer begrip voor schoonfamilie
In veel families zien we herhaling van gedrag, patronen of thema’s over generaties heen. Dat is al interesssant genoeg. Maar als je beseft dat dit waarschijnlijk bij je schoonfamilie ook het geval is, dan wordt je jezelf echt bewust van de complexiteit van relaties. Wil je hier meer van begrijpen?

Zijn vader is ook zo perfectionistisch. Daardoor leerde hij dat het altijd beter moet. Ik word daar als partner soms al niet goed van. Voor mijn kinderen vind ik het helemaal erg. Ik hoop dat zij meer op mij lijken hierin.

Onze oudste is net als hij. Ik zie hem met dezelfde dingen worstelen. Dan heb ik zo met hem te doen. En ik dacht dat hij zijn zoon dan wel kon steunen. Hij moet toch begrijpen hoe zwaar het is? Maar hij doet hetzelfde als zijn moeder. En ik mag er niets van zeggen.

En in een ruzie hoor ik het mezelf zeggen; ze worden niet zoals je vader! Het stopt hier! Nou ja, dan zijn de poppen aan het dansen.

Voorbeelden van erfenissen

Jullie erfden een stoeltje van zijn oma, een tafel van jouw tante, en de trouwring van zijn moeder is ooit voor jullie schoondochter. Sommige erfstukken erven jullie graag. Andere erfstukken ruim jij of knapt hij op. En dan is er nog dat erfstuk waarvan je denkt; dat we daar eens vanaf kwamen zeg! Maar ja; het is van zijn familie en hij lijkt er niet mee te zitten. Je jongste dochter vind het prachtig. Dat zij het maar meeneemt naar haar studentenwoning. Oude zooi!

Je erfde je blauwe ogen van je overgrootvader,  hij de neus van zijn oma en jullie kind heeft jouw kin met zijn mond. Sommige lichaamskenmerken van hem vind je mooi. Andere ben je liever kwijt dan rijk, maar heb je leren accepteren. En dan is er nog die kromme bovenrug. Dat hij daar nou eens mee naar de fysio gaat. Dat ligt gewoon aan zijn houding. Dan kan hij meteen jullie middelste meenemen. Want die staat precies zo. Dat hij dat zo’n jongen nou niet afleert. Daar heeft hij zelf toch ook last van? Dat hij het net hem aan zou leren zoals hij het scheren leert aan de oudste. Dat gaat hem tenminste goed af, ook al hebben ze beiden zo’n zware baardgroei. Daar hebben ze beiden wat van gemaakt.

Naast spullen en je uiterlijk zijn er ook psychologische en gedragingen die jullie erven en doorgeven. Voorbeelden van die thema’s lees je aan het begin van dit artikel.

En ach veel van zijn eigenschappen zijn best oké. Je bent niet voor niets verliefd op hem geworden. En in het begin leek jullie verschil zelfs complementair. Maar door de jaren heen is de roze bril wel afgezet. Je ziet nu ook zijn eigenschappen die minder flatteus zijn, net als hij de jouwe ziet. Zo gaat dat nu eenmaal. En terwijl je dat allemaal van elkaar accepteert, zie je hem ineens iets doen precies zoals zijn ouders, dat het bloed onder je nagels haalt. Dat is wel zó irritant. Dat hij nu juist deze eigenschap overneemt en de goede kanten van zijn familie niet. De oudste heeft er ook al een handje van. En daar mag jij dan niets van zeggen. Want papa doet het toch ook zo? Zo meteen doet de volgende het ook. Zul je zien.

Trots op de erfenis

Iedere erfenis bestaat uit; dat wat jullie willen en houden. Dat wat jullie niet willen en niet houden. En dat waarmee jullie opgescheept zitten net als de generatie(s) na jullie. Kan dat niet anders? Zoals die opgeschilderde greenhouten kast in de tuinkamer en zijn mooie baard.

Een eerste stap in verandering is volgens veel psychologen: erkennen wat er aan de hand is. In dit geval werkt dat volgens mij ook. De eerste stap is om te erkennen dat dit jullie context is. En de context van jullie hele familie. Zelfs na een scheiding.

Concreet bedoel ik dat je het gedrag en de psychologie – jullie thema – bewust gaat zien zoals beschreven in dit artikel. Jullie thema’s zijn een erfenis waar meerdere familieleden, meerdere generaties, over een hele lange periode van tijd, veel moeite voor deden. Omdat zij het de moeite vonden om het te behouden en door te geven aan je. Nog los van je oordeel over de erfenis zelf, kijk je naar de moeite die het zijn familie kostte om de erfenis door te geven. En nog steeds los van je oordeel over de erfenis zelf, kun je trots zijn op hun doorzettingsvermogen, liefde en zorg.

Wanneer je er met zoveel trots naar kijkt, dan kun je vast en zeker ook de voordelen en de goede intenties zien waarmee deze erfenis is doorgegeven. Elke erfenis heeft vroeger nut gehad en is belangrijk geweest om jullie familielijn voort te zetten. Vergeet dat niet.

De erfenis loyaal veranderen

Daarna mag je jouw oordeel weer uit de kast halen. Want je had immers last van deze erfenis. Hoe goed het in het verleden ook was, in 2017 ervaar jij het als ballast voor jezelf, je partner en toekomstige (klein)kinderen. Verwoord die ballast, eerst in jezelf en daarna aan hem, met liefdevol respect aan zijn voorvaderen die zoveel moeite deden. Dank hen voor de goede zorgen voor de erfenis en vertel waarom je deze erfenis lastig kunt accepteren. Vertel hoe je deze erfenis graag tot iets wilt veranderen zodat de nieuwste generatie hier voordeel van heeft en vraag aan je partner hoe hij dit ziet. Kom samen tot een nieuwe vorm om de erfenis naar om te buigen.

Telkens wanneer het hem lukt om de oude erfenis om te buigen, spreek je jouw waardering hiervoor uit. En geef je jezelf hier een schouderklopje voor. Want dit kan soms jaren van gesprekken en geduld vragen.  

Om te oefenen op je eigen benen

Ik nodig je uit te spreken. Met je partner, en betrokken familievrienden die jullie beiden families en jullie relatie belangrijk vinden. Verwacht helemaal niets van deze gesprekken. Maar voer ze met nieuwsgierigheid en openheid. En vergeet er niet van te genieten.

Makkelijker gelezen dan gedaan? Zoek dan een contextuele therapeut op. Zij zijn geschoold en geoefend in deze thema’s te bespreken en te ondersteunen bij veranderingen.