De één heeft pijn de ander schuld, o ja

Hoe een tweede sessie relatietherapie eruit kan zien na een affaire

Het is de tweede relatietherapiesessie van Nadine en Jacob. Nadine is emotioneel. Jacob is emotioneel. Steeds als Jacob Nadines hand of been aanraakt trekt ze zich terug. Nadine is niet van plan zich te laten troosten. “Je hebt niet eens gezegd dat je spijt hebt,” verwijt Nadine. “Ik heb al duizend keer sorry gezegd,” vertelt Jacob aan de therapeut. “Waarom heb ik dat dan nog niet gehoord”, reageert Nadine. “Dat is een goede vraag die je daar stelt Nadine,” zegt de therapeute. En ze vertelt over haar ervaringen van excuses maken. Nadine knikt soms driftig. Soms kijkt ze net zo driftig in Jacobs richting. Jacob zit stil te luisteren.

Waarom heb ik dat nog niet gehoord?!

Vandaar dat de therapeut na haar uitleg aan Jacob vraagt hoe zij als stel excuses maken aan elkaar. Terwijl ze luistert, tekent de therapeute op papier uit wat ze het stel ziet doen en stelt hier steeds vragen over. Aan het einde van het uur is er een tekening ontstaan met lijnen en woorden en gekleurde vlakken. Een voorbijganger zou in de tekening niets herkennen zoveel inkt loopt kriskras over het papier. Maar Jacob en Nadine begrijpen nu hun patronen en rollen. Ze gaan naar huis met meer begrip en een huiswerkopdracht die luidt: “Wat ga jij veranderen aan jullie patroon en jouw rol daarin?” Nadine knikt naar Jacob terwijl ze haar hand op zijn hand legt, die rustte op haar been.

Welk patroon wil jij graag uitgelegd hebben door een ervaren relatietherapeut?

Het koppel en het verhaal in dit artikel zijn fictief. Het verhaal ontstond uit een verzameling van duizenden sessies om u een beeld te geven hoe relatietherapie eruit kán zien.

Hoe Ellen leerde haar mond open te doen

Hoe relatietherapie kán zijn

Ben je nieuwsgierig hoe het er aan toegaat bij echte relatietherapie? Lees dan de verhalen van Mirella Brok. Fictieve verhalen geïnspireerd door echte ontmoetingen.

Hoe hulp eruit kan zien tijdens liefdesverdriet

Ik zou bijna durven stellen dat ieder mens wel eens liefdesverdriet heeft gevoeld. Als kind, als tiener, als volwassene. Liefdesverdriet is denk ik wel universeel te noemen. Hoewel er vast ook uitzonderingen zullen zijn. Toch kan liefdesverdriet zo verschillend ervaren worden door zoveel verschillende mensen. En ook één mens kan in zijn leven soms heel anders reageren op liefdesverdriet. Als voorbeeld vertel ik je het verhaal van Ellen. Ellen heb ik nooit ontmoet. Zij en haar verhaal zijn ontstaan uit verschillende sessies door de jaren heen. Allerlei verhalen zijn verweven tot dit verhaal, zodat je voeling krijgt met het liefdesverdriet zoals dat voor sommige mensen, in sommige momenten van hun leven kan voelen.

“Ik weet gewoon niet wat me overkomt,” snikt Ellen. Haar handen omvatten de opgebruikte tissues. Maar ze zijn te dun voor haar tranen en haar snot. Ze trekt nog een tissue uit de doos. Het is al erg genoeg als gevoelens je overspoelen. Als je jezelf daarnaast ook nog opgelaten voelt dit bij een vreemde te doen tijdens een eerste ontmoeting, dan helpt dat de tranen meestal niet. Er gaat een dam openstaan die zich niet zomaar laat sluiten. Uit de gebaren van Ellen denkt de coach op te maken dat Ellen zich geneert. Zij zelf geneert zich niet. “Niets menselijks is ons vreemd,” zegt ze dus tegen Ellen, terwijl ze het half lege glas bijvult met water. Dat het glas maar vol mag zijn. Dat is toch al iets.

Hoe zag je relatie eruit in de beste tijd?

“Vertel eens over jou en Samantha. Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?” Verdriet is een teken van verlies van iets dierbaars. Spreken over hoe dat dierbare eruit zag, mogen tonen hoe belangrijk de relatie was, dat is soms helpend. Soms ook niet. Voor Ellen lijkt het gepast. Ze begint te vertellen over hun eerste ontmoeting. Hoe lastig het was om uit de kast te komen. En hoe dat eigenlijk een levenslang proces is van steeds opnieuw anders te voelen dan anderen. Dan haar zus en broer. Hoe Samantha het haar makkelijker maakte. En moeilijker maakte. Het uur vliegt voorbij. Ellen is opgelucht na een uur. Ze vraagt zich ook hardop af hoe een coach haar hierbij kan helpen? Wat blijkt? De coach heeft uit het verhaal van een uur aantekeningen gemaakt waaruit ze een plan heeft opgesteld. Waar Ellen helemaal niet van bewust was. Het voelde alsof ze gewoon haar verhaal deed aan een warm medemens. Ondertussen is er ook een plan ontstaan. Over multitasking gesproken. De wijze waarop de coach haar plan presenteert geeft Ellen vertrouwen. Er is een lijn te ontdekken. En het toffe is; de lijn is precies gebaseerd op wat Ellen vertelde. Het is niet verzonnen door de coach, enkel opgeschreven.

De coach stelt voor dat Ellen nog een nachtje rustig slaapt om te overwegen of ze nog een afspraak maakt met haar. Ellen waardeert het gebaar, maar een nachtje slapen is voor Ellen eigenlijk niet eens nodig. Ze weet al lang dat ze volgende week zin heeft in een nieuwe afspraak. Zin in coaching terwijl er liefdesverdriet is. Is dat raar?

Wat doet een coach, psycholoog of therapeut waardoor jij zín krijgt in een vervolgsessie?

De wereld weet van niets

Hoe relatietherapie kán zijn

Ben je nieuwsgierig hoe het er aan toegaat bij echte relatietherapie? Lees dan de verhalen van Mirella Brok. Fictieve verhalen geïnspireerd door echte ontmoetingen.

Hoe een eerste sessie relatietherapie er uit kan zien na een affaire

Jacob staart afwisselend van Nadine naar zijn gympen. Nadine, gympen, Nadine, gympen. Nadine heeft Jacob nog geen blik waardig gegund. Ze zit tegen de armleuning van de bank geplakt en kijkt naar het schilderij schuin tegenover haar of naar de therapeut. Soms ziet de therapeut tranen in haar ogen blinken. Soms lijken de ogen vuur te spugen.

Twee weken geleden lag Jacobs telefoon op tafel. Het toestel lichtte op terwijl de eerste regel van het what’sapp-bericht zichtbaar werd. In de langste seconde van haar leven las Nadine op Jacobs telefoon “Het was lekker draak – smiley met hartjes ogen”.

Het verhaal dat de wereld niet mag horen.

Het is de eerste keer dat Nadine vertelt over haar ontdekking. Ze is bang dat haar broer en ouders Jacob nooit meer binnen laten. En ze weet zeker dat haar vriendinnen meteen vertellen dat ze bij hem weg moet. Ze weet nog niet wat ze wil. Ze weet dat ze geen overhaaste besluiten wil nemen. En dus spreken Jacob en zij af om niemand in te lichten over dit geheim. Dit is het enige waar ze het over eens lijken te zijn momenteel. En dus vertelt Nadine haar verhaal. Jacob zwijgt. Behalve dan wanneer de therapeut iets vraagt. De therapeute doet haar best om beiden aan het woord te laten. Om beiden hun verhaal te vertellen dat de wereld niet mag horen.

Wanneer de therapeut bij de deur afscheid neemt van het stel, zegt Nadine “Toch fijn.” En Jacob zegt “Ik zag er tegenop, maar nu ben ik blij dat we zijn geweest.”

Welk geheim delen jullie niet met de rest van de wereld, maar zou je wel met een professionele relatietherapeut willen delen?

Het koppel en het verhaal in dit artikel zijn fictief. Het verhaal ontstond uit een verzameling van velen sessies om een beeld te geven hoe relatietherapie eruit kán zien.

Als koppel leren praten, dat leer je samen

Hoe relatietherapie kán zijn

Ben je nieuwsgierig hoe het er aan toegaat bij echte relatietherapie? Lees dan de verhalen van Mirella Brok. Fictieve verhalen geïnspireerd door echte ontmoetingen.

Hoe relatietherapie eruit kán zien, een verhaal

Al 9 jaar bij elkaar en al zoveel mooie herinneringen. De mooie vakanties staan bovenaan. Japan, Rusland, Peru om wat voorbeelden te noemen. Ze zagen samen ontelbaar veel. En altijd was er wijn en eten en gezelligheid. Als kinderloos stel hebben Wouter en Reinout daar veel tijd voor en plezier aan.

Toen 2 jaar geleden Wouters vader stierf voelde Reinout dat hij Wouter kwijtraakte. Het verdriet kwam tussen hun in te staan en er viel niet over te praten. Hoe begin je als koppel te spreken over diepgang na 9 jaar stilte? Welke vraag stel je? Welk moment kies je uit? Ze kwamen er niet uit. Het bijzondere was dat beiden wel wilde spreken en dat het gesprek dan toch niet op gang kwam. Reinout stelde daarop therapie voor. Wouter ging mee omdat hij hoopte dat Reinout dan rustiger zou worden. Er waren namelijk steeds meer ruzies.

Welke vraag stel je als er niet valt te praten?

Therapie werd het begin van spreken. Er werd een uur gepland in de digitale agenda’s. Ze zaten in een kamer die er op was gericht om te spreken (telefoons uit, geen tv, samen op de bank). Ze ontmoette daar een therapeute die mócht vragen. Kortom de kaders voor een dieper gesprek werden geschapen.

Wouter en Reinout vertelde elkaar weinig nieuwe feiten. Ze hadden het leven immers samen gedeeld. Daarin zat niets nieuws. En toch, elke keer dat ze de gespreksruimte uitliepen, de gang door, de trap af, de voordeur achter zich hoorde dichtklikken besefte ze dat ze nu meer wisten van elkaar, dan een uur eerder toen ze de voordeurbel rinkelde en de trap op liepen. Ze kwamen als een getrouwd stel, ze gingen als geliefden; nieuw voor elkaar en toch al heel vertrouwd.

Hoe kan een therapeut jullie helpen open te spreken?

Het koppel en het verhaal in dit artikel zijn fictief. Het verhaal dat ontstond uit een verzameling van duizenden sessies om een beeld te geven hoe relatietherapie eruit kán zien.

Schoonouders: Nieuw terrein voor jouw oude(r) thema

Schoonouders: Nieuw terein voor jouw oude(r) thema’s

Veel relationele patronen met onze ouders, komen in ons latere leven terug. Zo ook in de relatie me onze extra ouders. Onze schoonouders. Ben je op zoek naar meer informatie hierover? Lees dan vooral verder.

”Hij is zo ontzettend dominant! Nou: dan kan hij het krijgen ook! Ja, ik ga er dan vol tegenin. Dan heb je aan mij ook geen gemakkelijke.”

“Ze is zo bang, daar word ik dan weer bang van.”

“Dat betuttelende dat werkte misschien voor hem (knikkend naar zijn partner), maar ik ben juist heel vrijgevochten. Ik doe het zelf wel. Altijd zo geweest.”

Dit zijn uitspraken van mensen over hun schoonouders. En in bovenstaande gevallen was mijn opmerking aan hen steeds; “Wat je me nu vertelt over jouw relatie met je schoonouders, vertelde je me eerder ook over jouw relatie met je eigen ouders toen je jonger was.
Klopt dat?”

Verschillende stromingen in de psychologie

In de psychologie bestaan er verschillende perspectieven die het menselijke gedrag proberen te verklaren. Het is lastig om zeker te zijn wie er gelijk heeft aangezien wetenschap vaak te kampen heeft met verschillende tegenstrijdige onderzoekresultaten. In plaats van te bedenken wie er gelijk heeft, vind ik het dus prettig om te zien waar de psychologen het over eens zijn.

In verschillende theorieën lees ik terug ‘wat ontstaat in de oude(r) relatie legt onze basis voor alle andere relaties’. Gedragspsychologen vertrekken vanuit het idee ‘jong geleerd is oud gedaan’. Biologische psychologen zien ‘het zit in de aard van het beestje’. Lichaamsgerichte psychologen vertellen ons dat het menselijk lichaam een eigen geheugen heeft en zich herinnert wat het ooit voelde in een eerdere situatie om op eenzelfde wijze te reageren. Cognitieve psychologen onderwijzen ons dat automatische gedachtepatronen ons steeds overvallen in dezelfde situatie. Psychoanalytische en ontwikkelingsgerichte psychologen uit de nieuwe en oude stroming weten ons te vertellen dat we onafgemaakte patronen blijven herhalen totdat we leren dit anders te doen. Familietherapeuten leggen uit dat we vanuit loyaal naar onze ouders geneigd zijn thema’s te herhalen. Het lijkt erop alsof deze psychologen dus inderdaad achter het idee staan ‘wat ontstaat in de oude(r) relatie legt de basis voor andere relaties’. Logisch dat dit dan ook geldt voor de relatie met onze schoonouders, toch?

Wanneer zullen we het leren?

Het is psycholoog eigen om ons voor te houden dat als iets ons niet lukt, we blijkbaar nog iets te leren hebben. Iets te ontwikkelen. Wanneer we een bepaalde relatiedynamiek nog niet meester zijn bij onze ouders, dan zullen we die dynamiek dus nog wel wat vaker terug zien komen. Bij onze partner, onze collega’s, onze vrienden. Maar meer nog lijkt het bij onze kinderen, onze baas, of schoonouders.

Lief zijn de vervelende schoonouders

Schoonouders zijn een soort extra ouders in ons leven. Thema’s die we nog niet verwerkt hebben met onze ouders kunnen we verder oefenen met onze schoonouders. Misschien is het met hen zelfs wel makkelijker, aangezien we een andere band en rolverdeling met hen hebben en onze partner als tussenpersoon fungeert.

In die zin is het heel lief dat je schoonouders de zondebok rol overnemen van je ouders. Op die wijze kun je nog meer en vrijer oefenen met jouw te leren thema’s. Er is minder last van loyaliteit. Helaas zal er misschien wel meer last zijn van conflicten met je partner hierover. Dat kan een reden zijn om relaties me schoonouders te verbeteren. Wanneer een schoonouder het bloed onder jouw of je partners nagels vandaan haalt, denk dan enthousiast “Yes, een leermoment, wat lief van mijn schoonouder ons dit te geven!”.

Van destructief naar constructieve relaties

En dan komt het er dus op aan. Om in het leermoment iets anders te doen dan je voorheen deed. Dat is wel zo eerlijk voor jezelf, om meer rust en ontwikkeling te vinden. Dat is ook wel zo eerlijk voor jouw schoonouders die ook maar hun best doen waarschijnlijk. Het zal jouw partner en eventuele toekomstige kinderen vast ook veel goed doen om te zien dat zulke belangrijke mensen het wat beter met elkaar kunnen vinden.

Lastig voor alle partijen

Te bedenken dat bij gedoe met je schoonfamilie zoveel partijen betrokken zijn. Om te beginnen jijzelf en je schoonouders. Je partner dus ook. Sowieso al is het onbewust wellicht, je ouders. Misschien ook wel broers/zussen of kinderen. Of de nieuwe partners van jullie ouders. Duizelt het je al?

Om het overzicht te behouden, is een contextueel therapeut een belangrijke hulpbron. Zij zijn dag in dag uit niet anders gewend om rekening te houden met heel veel verschillende partijen, en de relaties onderling. Wat ze ook heel goed kunnen is het perspectief van al die partijen innemen en dus meerzijdig partijdig te reageren op jouw leermoment met jouw lieve wellicht wat onhandige schoonouders. Heb jij al zin in verandering?

Individualiteit naast collectiviteit

Hoewel ik houd van de kracht van het individu en die kracht graag aanspreek, houd ik net zoveel van de kracht van relaties. Deze kracht spreek ik net zo lief aan. Lees in dit artikel hoe individualiteit naast het collectief mag bestaan in betrokken relaties.

“Je kunt pas van iemand houden als je eerst van jezelf houdt” Het zijn dit soort zinnen die mij de indruk geven dat het individualisme in onze maatschappij meer waarde krijgt dan het collectivisme. Hoewel ik mensen als individu bijzonder krachtig vind, zie ik ook bijzondere kracht in relaties. Wanneer er iemand van jou houdt, sta je al 1 punt voor. Dat is mooi meegenomen.

Onderstaande is geen pleidooi om individualisme aan de kant te schuiven. Ik geloof dat mensen zelf krachtig zijn én ik geloof in de waarde die we onszelf geven. Het is niet voor niets dat ik mensen vaak aanspreek op hun eigen kracht. Onderstaande is wel een pleidooi voor collectivisme náást individualisme. Ik denk dat juist combinaties van verschillen, zorgen voor sterkte. 

Wanneer een ander mij vertelt wat hij/zij nodig heeft, ga ik voelen wat ik in overvloed te geven heb. Zodat ik passend geef. Passend voor de ander, voor mij en voor onze relatie. Om te achterhalen wat passend is, ga ik in gesprek met de ander over ons.

Waarde aan jou van anderen dankzij jou aan anderen

Toen ik deze tekst schreef, las ik op LinkedIn dat mijn oud klasgenootje Marjolein Smits met een net gevulde tank en een lege portemonnee bij het tankstation stond. De reactie van haar onbekende helper: “Ik heb mijn goede daad voor vandaag gedaan” Waarop Marjolein antwoord: “Je hebt je karma weer opgebouwd!” Ik denk dat zij samen goed karma hebben opgebouwd. Zonder Marjolein in nood en haar moed tot hulp vragen, geen ridder in de witte auto. “Karma delen is het nieuwe vermenigvuldigen”, aldus Marjolein.

Anderen geven mij waarde en ikzelf geef mijzelf waarde in relatie met anderen. Ik doe er toe wanneer ik geef aan andere mensen.

Gerechtigde aanspraak

Laten we dus vooral durven vertellen aan elkaar wie we zijn op dit moment. Wat we voelen. Wat we denken. Hoe we vast zitten, of los. En laten we eventueel uitspreken wat we nodig hebben. Wie weet heeft de ander dat gewoon in huis en kan er geruild worden. Ruilen door eerlijk over te steken. Of ruilen op de pof, omdat we vertrouwen dat onze relaties nog wel wat jaartjes meegaat. Want tja, in goede relaties, is geven tweerichtingsverkeer. Geven aan elkaar worden pas echt leuk wanneer we ook nee en ja kunnen zeggen tegen elkaar. Het plezier is ongekend als we naast nee en ja ook terug communiceren wie we zijn en wat we in de aanbieding hebben. Het vraagt een sterk zelf om jezelf te kunnen blijven bij een persoon van wie veel houdt. En het vraagt een sterke relatie om samen zelf te zijn. Maar het is zo ontzettend de moeite waard. En sterker worden train je het makkelijkste samen.

Nog een voorbeeld

Lars en Lieke zijn 23 jaar samen, waarvan 19 jaar getrouwd. Zelfs relatief gelukkig getrouwd. De enige kink in de kabel is het werk van Lieke. Lieke komt iedere dag doodmoe thuis van haar werk en wil tijdens het eten haar hart luchten aan Lars. En die sporen heeft ze wel verdiend aangezien Lars 10 jaar terug met zijn rug thuis zat en toen had ze heel wat met hem te stellen, al zegt ze het zelf. Haar gerechtigde aanspraak is dus; luister naar mijn problemen!

De laatste maanden wordt Lars steeds chagrijnig tijdens het eten. Hij doet kortaf de rest van de avond en kruipt steeds vaker in zijn schuur. Gisteravond zucht hij eindelijk hardop: “Ik heb na al die tijd niet meer het geduld naar je te luisteren. Ik ben er klaar mee. Ik weet dat je niet graag luistert naar oplossingen, maar ik heb nu eenmaal de oplossing.” Hij pakt het kladblokje dat ze voor de boodschappen gebruiken en begint uit te tekenen hoe de productie in het bedrijf van Lieke loopt en hoe haar rol de bottleneck is geworden. Hij heeft ook ideeën over het voorkomen van de bottleneck, waardoor Lieke fijner kan werken. Hij is niet voor niets Logistiek Troubleshooter. Het probleem op Liekes werk komt in veel meer bedrijven voor.

Lieke voelt zich in de eerste instantie niet gehoord door Lars. Maar ze geeft hem ondanks haar irritatie toch het voordeel van de twijfel. Hij zal het vast goed bedoelen en ze moet haar eten toch laten zakken. Na vijf minuten is haar probleem inzichtelijk geworden. Ze is blij met het overzicht en stelt zich voor dat Lars uiteenzetting en oplossing haar kunnen helpen. Ze voelt zich begrepen en geholpen. Samen met Lars bereidt ze de rest van de avond een gesprek voor dat ze met het afdelingshoofd wil hebben. De afwas blijft staan vanavond in al hun enthousiasme. Dat zien ze morgen wel.

Lieke hoeft haar problemen op het werk niet alleen op te lossen. Samen met Lars en samen met zijn kennis leert zij de situatie anders te bekijken. Lars helpt door in te zetten wat hij bezit. Hij bezit geen geduld meer, maar een oplossing. Het is fijn dat hij deze weet te delen. Lieke helpt hem hierbij door te luisteren naar haar innerlijke vertrouwen in Lars in plaats van haar irritatie naar Lars. Ze vroeg om een monoloog af te mogen steken, ze kreeg er een dialoog voor in de plaats. Ze wordt slimmer en sterker dankzij Lars die haar gaf wat hij in huis had in antwoord op haar vraag; een gesprek. Het is moedig dat dit stel niet verzand in het patroon van redder en slachtoffer. Samen met haar afdelingshoofd kan Lieke voor het bedrijf zorgen dat de bottleneck verandert waardoor het bedrijf verrijkt. Het bedrijf mag voor Lieke zorgen waardoor zij meer plezier krijgt op haar werk. Hopelijk zal haar afdelingshoofd zo wijs zijn als Lieke haar gerechtigde aanspraak bij haar neerlegt.

Samen zelven sterker maken

Mensen worden volgens mij sterker door elkaar en met elkaar wanneer ze trouw blijven aan hun zelf, in hun relaties. Zo bestaat individualisme naast collectivisme. In relaties is te verliezen en te winnen, of er is te spreken en te verbinden.

Gebruikte theorie

De gebruikte theorieën zijn gebaseerd en geïnspireerd op het werk van: Buber, Krasner, Levinas, Nagy, Van Steenwegen. Deze theorieën staan te lezen in tientallen boeken. Ze zijn mij uitgelegd door de kundige docenten en intervisiegroep van Leren over leven. Dankzij mijn duizenden gesprekken met mijn cliënten ben ik steeds getuige hoe deze theorieën relaties in praktijk versterken.

Zelf sterker door relaties

Niemand is klaar voor een relatie. Relaties maken je klaar voor een relatie. En relaties, die hebben we al. Met onze familie, met de maatschappij, met onze buurt. We kunnen er dus net zo goed sterk door worden gemaakt. Hoe ik daar over denk, lees je in bijgevoegd artikel.

“Ik ben nog niet klaar voor een relatie.” Dat hoor ik mensen wel eens zeggen. Die gedachte gaat er volgens mij vanuit dat we klaar kúnnen zijn voor een relatie. Ik weet niet zeker of dat waar is.

De gedachte dat iemand zichzelf nog niet klaar vindt voor relaties, maakt me soms ook wat ongemakkelijk. Alsof er sommige mensen zijn die nog(?) niet goed of slim of sterk genoeg zouden zijn voor een liefdesrelatie.

Ik geef grif toe dat de liefdesrelatie een van de meer ingewikkeldere relaties is in het Westelijke halfrond. Maar wij mensen zitten toch al in relaties. Of we er klaar voor zijn of niet. Daar wordt niet naar gevraagd. Relaties met familie, werk, maatschappij, zijn een gegeven. Dus als we in die relaties een dotje mogen doen, zouden we dat dan ook mogen in liefdesrelaties? Van mij wel. Graag zelfs! Het leven is leren terwijl je experimenteert.

En ik vermoed dat het zijn in relaties ons goed, slim en sterk máákt. Onderstaande theorie onderstreept mijn gedachten. Lees mee!

De moeilijkheid van liefde

Liefde trekt aan ons. Wij mensen kunnen het gevoel hebben dat de mensen wie wij lief hebben aan ons trekken. Niet eens per se dát ze trekken. Onze liefde, onze loyaliteit, ons zien van onze geliefden dat voelt soms onvrij, het trekt ons een bepaalde kant op. We gaan rekening houden met de ander. Er hoeft niets mis te zijn met rekening houden. Ik juich het toe. Zolang mensen ook rekening houden met zichzelf en rekening houden met de relatie. Dat maakt relaties en houden van iemand interessant.

Staan op jouw eigen grond

Krasner en Nagy noemen rekening houden met jezelf in de relatie met de ander ‘staan op je eigen grond’. Het betekent dat je de touwtjes voelt die aan je trekken. Het touwtje in jezelf, het touwtje naar de ander, het touwtje naar jullie relatie. En terwijl er zachtjes touwtjes op spanning staan, of losjes vieren, balanceren we op ons levenskoord, hoog boven de afgrond van eenzaamheid en onvrijheid.

Het is gemakkelijker bij jezelf te blijven als in het verleden toegestaan werd dat je bij jezelf bleef. Je hoeft niet te vechten voor je eigen stukje, je hebt recht op je eigen stukje. Hoe vaker je het geluk hebt dat iemand juigt wanneer jij jezelf bent, hoe gemakkelijker het is om jezelf te zijn, ook als er op dit moment niemand juicht. Of erger; “Boeh!”, roept. Jouw ‘eigen grond’ wordt dus ook gemaakt door anderen. Ik vind dat fascinerend om over te peinzen.  

Alle bollen wol in de lucht

Jongleren leer je niet door een boek te lezen. Jongleren leer je door het aantal ballen op te pakken waarmee je wilt leren jongleren en die rond te gooien. Dus pak alle touwtjes die aan je trekken, rol ze tot een bol wol en jongleer. Als we nu dan toch met elkaar verbonden zijn, waarom dan niet speken over die verbinding?

Een goed voorbeeld

Peter en Saskia hebben 5 ½ jaar een relatie en zij wonen ongeveer 4 jaar samen. 4 jaar geleden is Saskia bij Peter komen wonen in zijn huis. Haar huis heeft ze in de eerste instantie onderverhuurd en sinds 1 jaar verkocht. Tot die tijd loste zij ieder jaar een flink bedrag af. Saskia is ZZP-er en wil een appeltje voor de dorst sparen door haar onroerend goed af te lossen. Zekerheid is belangrijk voor haar. Vooral sinds het faillissement van haar ouders. En dus wil zij sinds de verkoop van haar huis, samen met Peter hun gezamenlijke huis gaan aflossen. Peter heeft nooit afgelost aan zijn huis. Hij heeft zelfs nog een aflossingsvrije hypotheek. Voor hem is genieten belangrijk. Vooral omdat hij op vroege leeftijd zijn vader is verloren en weet hoe fragiel het leven is. Peter en Saskia houden van elkaar, maar maken steeds heftige ruzies over hun financiële beslissingen. Saskia wil Peter wel tegemoet komen, ze werd immers ooit verliefd op zijn levenslust. Ze ziet hoe hij stil wordt en zich terug trekt als hij weer een maand thuis is gebleven omdat het geld naar de aflossing gaat. Saskia wil echter ook trouw zijn aan zichzelf.

Het is juist deze situatie die Saskia en Peter leert om bewust te zijn van hun eigen koortje met zichzelf, met hun gezin van herkomst en het touwtje tussen hen. Door deze te voelen en te bespreken groeit hun relatie sterker. Ze leren beiden hun belangrijke waarden in het leven kennen en ze leren beter communiceren over belangrijke en drukkende thema’s. Deze situatie maakt hen individueel en als koppel sterker. En dat is mooi. Want er komt een bolletje bij in maart 2019.

Samen zelven sterker maken

Moeilijke situaties kunnen ons emotioneren waardoor ons gedrag verandert. Deze verandering kan onze leerschool zijn. Ons verrijken. En dus concludeer ik (net als velen al voor mij) dat je juist leert om goed, slim en sterk genoeg te worden, terwijl je ín een liefdesrelatie bent.

Samen leren

Wil je graag gecoacht en getraind worden in het voelen van de touwtjes, het balanceren over koorden en het jongleren van ballen? Spreek dan af met een contextueel therapeut. Deze therapeut kent de taal van dit artikel en kan een goede gespreksleider zijn voor jou, jouw dierbaren en jullie relaties.

Gebruikte theorie

De gebruikte theorieën zijn gebaseerd en geïnspireerd op het werk van:

  • Buber
  • Krasner
  • Levinas
  • Nagy
  • Schnarz

Deze theorieën staan te lezen in tientallen boeken. Ze zijn mij in den beginnen uitgelegd door de kundige docenten van Leren over leven. Daarna ben ik verder blijven lezen over deze theorieën. Dankzij mijn duizenden gesprekken met mijn cliënten ben ik steeds getuige hoe deze theorieën bollen met touw doen ontwarren.  

Kinderen betrekken bij relatietherapie

Kinderen betrekken bij relatietherapie

Kinderen zijn niet verantwoordelijke voor de relatie tussen hun ouders. Toch ontmoet ik soms kinderen in mijn praktijkruimte terwijl hun ouders bij mij in relatietherapie zijn en spreken we dus met kinderen over de relatie tussen hun ouders. Is dat nu wel een goed idee? In dit artikel lees je mijn gedachten hierover..

Kinderen zijn niet verantwoordelijke voor de relatie tussen hun ouders. En vaak willen ze er niet eens iets weten van de liefdesrelatie tussen hun ouders. Toch ontmoet ik soms kinderen in mijn praktijkruimte terwijl hun ouders bij mij in relatietherapie zijn en spreken we dus met kinderen over de relatie tussen hun ouders. Is dat nu wel een goed idee? Hieronder lees je mijn gedachten hierover…

Veel ouders die ik spreek over hun ervaringen als kind en over hun ervaringen als ouder, verbinden deze ervaringen aan elkaar. Wat zij als kind onprettig vonden, proberen zij als ouder anders te doen dan hun ouders. Wat zij als kind of nu als volwassene als waardevol zien, proberen zij net zo goed te doen als hun ouders. Het is door dit soort verhalen dat het contextuele denken uit gaat van het volgende principe; iedere generatie wil het beter doen, en doet het beter, dan de generatie voor zich. En dat klinkt voor mij logisch. De erfenis wordt iedere generatie groter.

Wat ik mij pas onlangs besefte is dat “iedere generatie doet t beter” dan ook bekent dat iedere generatie ervoor fouten maakt. Waar de generatie voor mij opgroeide als kinderen na WO II, ging veel tijd en energie en focus naar instrumentele zorg; het opbouwen van een land en zorgen voor je gezin. Minder capaciteit was er voor emotie regulering, dialoog, diepgang. En dus is het niet vreemd dat dit deel door de generatie erna word verzorgd.

Kort door de bocht was er vroeger niet veel tijd te spreken met kinderen en wordt er nu veel gesproken met kinderen. Dus ook over relatie van de ouders.  Ik ben benieuwd welke fout we achteraf blijken te maken. Ik wil met dit artikel aan de volgende generatie in ieder geval uitleggen hoe goed bedoeld het was, en waar we vandaan kwamen. Door het dialoog in deze tijdmachine artikel aan te gaan, kan de volgende generatie beter bepalen of zij relatietherapie en kinderen wel of niet door willen zetten. En in welke vorm dan.

Het systeem

We zitten vast aan elkaar! Kinderen zijn geboren uit de relatie van hun ouders en uit de lichamen van de ouders, en dus zitten ouders en kinderen vast aan elkaar. Voor altijd. Dat vast zitten betekend dat we een onzichtbaar koord voelen met onze familieleden. Ook als we het koord ontkennen is het daar, druk bezig ontkent te worden.

Dat onzichtbare koord en het systeem dat erdoor ontstaat, zorgt ervoor dat wanneer één van de mensen iets ervaart, dat de rest daardoor geraakt wordt. Zijn ouders gelukkig in hun relatie dan draagt dit positief bij aan de vrije ontwikkeling van het kind. Kinderen hebben dat als extraatje dat hen meezit in het leven. Zijn er spanningen in de relatie van de ouders dan krijgen kinderen die spanningen mee. Zij zitten in het systeem, en zij zijn verbonden en zij zullen de spanningen dus ervaren. Hoewel ieder kind hier op een eigen wijze mee omgaat – extra lief zijn, extra onzichtbaar worden, zich verliezen in prestaties, de clown uithangen, de bliksemafleider zijn, veel naar buiten gaan, veel zorg en aandacht vragen – is de fijnste manier om hier mee om te gaan erkenning en dialoog. In ieder geval, dat denken we anno 2019. En dus wil ik dat kinderen erkenning krijgen hoe zij geraakt worden door de relatie tussen hun ouders. En wil ik dat kinderen zich hierover uit kunnen spreken.

Ik merk op dat jonge en oudere kinderen iets te vertellen hebben over wat zij meemaken thuis. Zij hebben iets te melden over hun ouders, over de relatie tussen de ouders, over de relaties onderling. En dat wat zij vertellen is van veel waarde voor hun ouders, als ouders en hulpverleners durven luisteren.

Dus we praten?

Dus we praten… soms… vaak… meestal… weinig… niet… misschien.

Ik praat graag via kleine oefeningen, opdrachten, visuele middelen waarachter een grote methodiek van contextueel werken schuil gaat. Praten via spel en visualisatie zorgt ervoor dat het gezin aan kan sluiten bij elkaar. En deze methode houdt rekening met de unieke situatie van de kinderen en hun ouders en hun rode draad.

Hiervoor bekijk ik en bevraag ik mezelf en het gezin. Steeds met de volgende voornemens in mijn achterhoofd: “Hoe kan dit dialoog met kinderen bijdragen aan hun persoonlijke ontwikkeling en de ontwikkeling van de ongeboren generatie die na hen komt?” – “Hoe verhoudt dit dialoog zich met de specifieke hypothese en met dit specifieke behandelplan?” Kort door de bocht; het dialoog moet een helpende insteek hebben voor alle gezinsleden.

Dus enkel wanneer ik denk dat dit het geval is voor dit unieke gezin, bespreek ik met het koppel dat voor mij als relatietherapeut zit “Wat vinden jullie ervan om met jullie kinderen te spreken over wat jullie hier leren?” Staan zij er voor open? En kunnen we samen een inschatting te maken hoe hun kinderen hierin zouden staan? Dan ga ik graag het dialoog aan met het hele gezin over relaties, liefde, veiligheid, en verbinding. Dit is aanvullend op de relatietherapie waar het koppel zelf blijft werken aan de eigen relatie en de relatie met elkaar.

Gelukkig heb ik al verschillende prachtige gesprekken met ouders en hun kinderen mogen voeren. Zowel ouders als kinderen geven terug dat zij andere informatie boven kregen van hun gezinsleden. Dat is ook niet zo gek natuurlijk. Als relatie en gezinstherapeut is het mijn taak om informatie boven water te krijgen en te laten circuleren. Het helpt om hierin goed opgeleid te zijn door de docenten en supervisors van Leren over Leven Antwerpen. (Zo was ik zonder Leen Hermkens niet eens op het idee gekomen om met kinderen te spreken als hun ouders in relatietherapie kwamen. Alle lof voor openstaan voor dit idee, gaat dus naar haar.) Het valt me op dat kinderen vaak zelf nog eens terug willen komen. En dat gezinsleden hun relatie na een gesprek als hechter en dieper omschrijven. Als we nu dan toch met elkaar verbonden zijn, waarom dan niet speken over die verbinding?

Dynamische rollen in de slaapkamer

Dynamische rollenspellen
Wanneer je seksleven niet zo gemakkelijk verloopt, liggen verwijten van en naar je partner op de loer. Zelfs goedbedoelde psychologen doen daar soms aan mee. Hoe kan het ook anders?

“Zij neemt nooit initiatief tot seks”, of “Hij doet niet zijn best om mij te veroveren”, worden uiteindelijk als we emotioneel zijn al snel verwijtend: “Zij is rigide” en “Hij is egoïstisch”.

Hoewel het fijn is dat complexe emotionele zaken eenvoudiger worden gemaakt en van een afstand bekeken worden, zijn labels en een polariserende rolverdeling voor de relatie en dus het seksleven vaak een harde, zo niet een genade klap. Dus waarom zouden we nog onze patronen vereenvoudigen? En hoe komen we uit het verwijtende hokjes denken? Natuurlijk via het betrokken dialoog!

Tijdens mijn opleiding als psycholoog leerde ik veel over persoonlijkheid. Wat is een persoonlijkheid, hoe meet je dat, en is een persoonlijkheid te veranderen? Dit niche in de psychologie boeit mij enorm. En hoewel mijn voorkeur voor relaties nog groter was, is persoonlijkheidleer een mooie tweede liefde gebleven.

Wat ik zo fijn vond aan de persoonlijkheidleer is onder andere de nuances die psychologie geeft aan persoonlijkheden van mensen. In de persoonlijkheidleer “is” iemand niet. Geen mens “is” extravert of altruïstisch. In de persoonlijkheidleer zijn mensen “wellicht in de meeste situaties sneller geneigd tot bepaald gedrag, waarin nog een keuze vrijheid bestaat”. Ik vind die nuance een verademing.

Niet de persoonlijkheidleer stelt star hoe iemand in elkaar steekt, ons reptielenbrein en hokjesgeest die in tijden van hoge emoties ons denken overneemt doet dat. En aangezien we vooral in onze lange termijn relaties vaak kwetsbaar zijn en dus emoties rijkelijk vloeien, is het niet ongebruikelijk om je partner te labelen, hoewel het onhandig is. Zo ook op het gebied van seks. En dus wordt onze partner in onze ogen “pervers” of “fantasieloos” of “HOUD JE NIET GENOEG VAN ME!”  

Zo gaat dat

Vooral op het gebied van seks in lange termijn relaties loeren gevoelens van onzekerheid, gêne en het grote verlangen om snel op te willen lossen. Niets menselijks is ons vreemd. En juist deze goed bedoelde emoties die onze goed bedoelde verlangens aansturen, die willen nog wel eens een verkeerde kant op wijzen. De kant van de polarisatie. Veel goed bedoelde professionals, boeken en artikelen helpen ons van de regen in de drup. Want deze leggen vaak theorieën uit die gelden voor de grote groep (dit artikel inclusief trouwens) en het snelle antwoord, liefst verpakt in een pakkend nieuw label dat door de lijdende mensen wordt gezien als snel medicijn. Deze labels die geplakt worden en polarisatie in patronen veroorzaken, leiden ons naar de poort van het antwoord. En die poort ligt vlak naast de poorten van het onflatteuze vastdraaien. En zo belanden we vaak terug in het muurvast zitten met onze langdurige partner. 

De nood van begrijpen

“Je kunt pas veranderen als je het ziet”, is een bekende uitspraak in de psychologie. Zo bekend zelfs, dat ik het op dit moment in mijn gedachten de bekende Dr. Phil met zijn Texas’ accent hoor zeggen. Het is menselijk om ons vraagstuk goed te willen snappen voordat we antwoord gaan zoeken. Omdat seks en liefde en relaties zo complex zijn, helpt het als we de boel wat te versimpelen. Het is fijn als we eindelijk een woord vinden voor onze problematiek. Het is fijn als we onze patronen in een model kunnen vatten. Dan kan er inzicht komen en erkenning. Dat voelt goed.

“Persoon A wil veel seks. Persoon B wil nooit seks. Ze reageren op elkaar en zo houden persoon A en B elkaar in stand. Oh, kijk, zo werkt het patroon!”

Hoewel verandering misschien begint bij inzicht en erkenning, eindigt ons veranderproces daar niet. Helaas. Er zijn nog 9.999 stappen nodig.

Het gevaar van begrijpen

Hoe belangrijk het ook is om de patronen te begrijpen, het gevaar van star in tegenovergestelde hokjes stoppen ligt op de loer. De gevaren zijn in mijn ervaring; a) polarisatie doet mensen onrecht, b) het begrijpen alleen zorgt ervoor dat patronen nog verder vastdraaien, c) patronen zijn theoretische versimpelingen en echte mensen en het echte leven zijn slordiger dan dat, d) wanneer het inzicht in patronen ervoor zorgt dat mensen stoppen met praten, dan komt men niet bij het antwoord.  

Het dialoog bij seks

Het is volgens mij belangrijk om wanneer het inzicht is gekomen, het inzicht nieuwsgierig te gaan bevragen. Bijvoorbeeld op uitzonderingen om te zien of er verandering van kaders mogelijk is.

De vertaling is dan mogelijk; “Persoon A wil type A seks met A frequentie met geliefde B en heeft daar gevoelens rood en paars bij. Gedachten I en II komen dan ook wel eens naar boven. Vooral Gedachte I bij gevoel paars. Dat is ook eigenlijk best te begrijpen wanneer je achtergrond X, ervaringen Y en Z meeneemt in het verhaal en huidige situatie 1 en 2. Persoon B wil ook seks met geliefde A, en het liefste van type B en frequentie B. Persoon B heeft daar gevoelens blauw en rood bij, naast gedachten I, III, IV en V. Er is dan ook nog verleden Q en situatie 320. Oh, laten we hierover spreken met elkaar. Steeds weer opnieuw, omdat het zo leuk is om over seks te spreken, omdat seks in een individu en een relatie ook steeds ontwikkeld en omdat het ons dichterbij elkaar brengt om te zien hoeveel zin we kunnen krijgen in type AB seks. Of aaB seks. Of AaABbb seks. Gewoonweg omdat wij volwassen genoeg zijn om hier samen voor te kiezen.”  

Toegegeven, bovenstaande vertaling is wat complex en van hoog niveau. Dit bereik je niet in je eerste jaar samen, dan lukt de seks trouwens meestal wel. Dit dialoog niveau bereik je ook niet in het jaar erna. Het duurt een leven lang om zover te komen. Gelukkig maar. Het leven heeft steeds weer iets nieuws te bieden.

Dynamische seks

Wanneer mensen niet langer in een hokje zitten, hoeven mensen niet langer in gevecht te zijn met een hokje, of een hokje te accepteren. Er kan buiten de lijntjes gekleurd worden. Er kan verrast worden. En dat is toch waar seks over gaat?

Maak dus van jullie starre dualistische rolverdeling een spannend rollenspel. Speel in een spannend psychologische en erotisch verhaal een complex meerdere gelaagde personage die op het einde van het rollenspel een persoonlijke ontwikkeling doormaakt die het hele leven voorgoed veranderd.

Voor intimiteit is autonomie nodig

Tijdens mijn jarenlange werk als relatietherapeut zie ik in veel gesprekken twee verlangens terug komen. Het verlangen naar intimiteit en het verlangen naar autonomie. In dit Valentijnsdag artikel, stip ik beiden krachten kort aan.

Vanuit mijn beroepsdeformatie vraag ik koppels die lange tijd bij elkaar zijn vaak naar hun relatiegeheim. Vrijwel altijd komt het antwoord neer op: “Elkaar ruimte geven”. Vrijheid is belangrijk voor individu en relatie. Dat geldt blijkbaar al generaties lang. Ook anno 2017 is het volgens sommige relatietherapeuten niet sexy om afhankelijk te zijn. Het is onhandig om als symbiotisch koppel door het leven te gaan. En, laten we eerlijk zijn, onafhankelijkheid is voor je individuele geestelijke gezondheid ook onmisbaar. Er is dus blijkbaar zoiets als te weinig autonomie.

In onze individualistische westerse cultuur zijn mensen steeds vaker onafhankelijk en vrij. Er wordt gehopt, er wordt geshopt, instant is hot. Er zijn nog nooit zoveel singles geweest in Nederland. Vooral bij de hoger opgeleiden. Niet iedereen is daar gelukkig mee. Sommige relatietherapeuten adviseren meer verbinding te vinden in relaties. Er is dus blijkbaar ook zoiets als teveel autonomie.

Hier is autonomie!

Autonomie met mate is het recept voor een langdurige relatie. Aangezien autonomie staat voor zelfstandigheid, vrijheid en eigenheid, is het logisch dat juist dit begrip voor ieder individu een andere betekenis heeft. Ga daarom eens na wat autonomie voor jou inhoudt. Doe dat op een moment dat je lekker in je vel zit en de tijd hebt je ogen te sluiten. Wanneer voelde jij jezelf onafhankelijk en vrij in je huidige of vorige liefdesrelaties? Hoe voelde het om vrij en jezelf te zijn? Wat had je daarvoor nodig?

Om jezelf autonoom te voelen is het belangrijk om je eigen gevoelens en meningen over jezelf, je leven en jullie relatie te h/erkennen in jezelf. Je hecht waarden aan je gevoelens, gedachten en behoeften. Je bent een zelfstandig persoon.

Een relatie echter, kenmerkt zich niet door zelfstandigheid en afhankelijkheid. Intimiteit zorgt ervoor dat je jezelf afstemt op de werkelijkheid van iemand anders. Zo loop je het risico door die ervaring te veranderen. Die verandering zal geen 180° zijn. Dit weet je als je al heel wat energie hebt gestoken om je partner te veranderen wat betreft het niet praten tijdens de film, ramen te openen voor het slapen gaan of het opruimen van het huis (vul maar in wat bij jou van toepassing was). Verandering door intimiteit is niet zo invloedrijk, jammer genoeg of godzijdank. Zo dubbelzinnig is de liefdesrelatie.

Hier is intimiteit!

Voordat je verder leest over de psychologische benadering van het begrip intimiteit, kun je jezelf weer afvragen wat intimiteit voor jou betekent. Wanneer ervaar jij intimiteit met je huidige/vroegere partner?

Voor een balans tussen je eigen psychologische ontwikkeling en die van je relatie is het belangrijk dat beiden de ander permitteren zichzelf te zijn. Intimiteit in autonomie vraagt om het uiten van gevoelens, gedachten, verlangens. En om te luisteren naar wat de ander werkelijk zegt over zichzelf, het leven en jullie relatie. Hierdoor ontstaan er misschien conflicten. Dat is niet erg zolang deze met intimiteit en autonomie aangegaan worden. Zo kun je samenzijn als twee individuen met een eigen én gezamenlijke belevingswereld. Eigenlijk sluiten intimiteit en autonomie elkaar prachtig aan.

Wil je meer lezen over intimiteit of autonomie? Kijk dan naar het gehele artikel op http://www.psycholoogmirellabrok.nl/Artikelen_psycholoog_mirella_brok.html

Voor intimiteit heb je eigenlijk heel veel autonomie nodig

Intimiteit is niet gemakkelijk. Voor gezonde intimiteit is autonomie belangrijk. Te weten waar de ander ophoud en jij begint is een voorwaarde om werkelijk te kunnen verbinden. Heb je hier moeite mee? Weet dat het vinden van deze balans aan te leren is. Maak hiervoor gerust een afspraak met een contextueel relatiepsycholoog.