“Ik zal het (n)ooit meer doen”

Goed maken is nog niet zo gemakkelijk, zie ik vaak in mijn praktijk. Een mens kan hier best wel wat vaardigheden bij gebruiken. Welke dat volgens mij zijn en hoe je die ontwikkeld? Dat lees je in dit gratis artikel.

Hoe je het beter goed kunt maken

”Ik zal het nooit meer doen” met de klemtoon op OEN en met terneergeslagen ogen. Zo deden we dat als er ruzie was in de kleuterklas. De juf vroeg beiden partijen het verhaal te delen. Daarna werd er schuld gedeeld. Want waar 2 vechten hebben 2 schuld. Handen werden geschud en deze beroemde belofte werd gemaakt: ik zal het nooit meer doen.

Wat een grote belofte, besef ik me nu. Er ligt nog een leven voor je. En een mens maakt fouten. Dus nooit meer doen…tja, dat meen je nou wel, maar of het lukt?

Vandaag, 25 augustus is het “Kiss and make up” day. Het Engelstalige equivalent op nooit meer iets doen. Hoogst tijd om eens te zien hoe dat werkt; het goed maken met de medemens.  

Goed maken is nog niet zo gemakkelijk, zie ik vaak. Er is allereerst een keuze voor nodig, zo lijkt het. Daarna kan een mens wel een aantal vaardigheden gebruiken zoals mildheid naar verschillende perspectieven, zelfinzicht, het dialoog en tijdige begrenzing. Zo bedacht ik althans. Hieronder lees je meer over mijn gedachten.

Kies ik voor deze relatie?

Een ruzie, een pijnlijk moment, boosheid, de grens is bereikt. Nu dit gebeurde, nu ik dit voelde, kies ik dan nu nog voor deze relatie? Heb ik nog zin in deze relatie. In jou? In mijzelf zoals ik ben bij jou?

Ik zal niet beweren dat het moment van ruzie het beste moment is om een relatie te evalueren. Toch is het wel een moment waarop mensen dat doen. Je gaat immers wel wat van jezelf en de ander vragen wanneer je een ruzie oplost. Ik adviseer je dus om na te gaan: is de relatie die investering waard? Wat kost het om niet te herstellen? Wat kost het om wel te herstellen? En wat vind ik van de uitkomst?

Dat lijken mij belangrijke vragen om jezelf te stellen. Ik gun je hier de tijd voor. Wanneer je een keuze maakt, dan begint volgens mij het proces. Het proces om samen over de ruzie heen te komen, of het proces om alleen over de ruzie heen te komen.

Wanneer je tijd neemt voor deze keuze, is er tijd om emoties te laten zakken. Dat geeft wat meer ruimte voor mildheid. Zo zie ik dat althans.

Mildheid naar verschillende perspectieven

Mildheid naar jezelf, mildheid naar de ander en mildheid naar het proces van herstel lijken nodig om niet verbitterd te raken door ruzies. Mildheid voelt heerlijk als het er is. Toch komt het vaak niet uit de lucht vallen. Mensen lijken bewust voor mildheid te kiezen. Dat betekent vaak ook dat emoties, automatische gedachten en paradepaardjes het veld moeten ruimen. Om tot mildheid te komen is het fijn als je gebruik kunt maken van zelfinzicht.

Zelfinzicht

Welke les valt er te leren? Mag ik die les leren? Zonder dat ik overspoeld raak door boos of somber of andere emoties die het leren bemoeilijken. Stel dat ik de les zie, en stel dat ik die les leer, is dat dan goed voor mij? Is dat dan goed voor de relatie?

Wanneer je antwoord hebt op deze vragen en je nog steeds achter de keuze staat om de relatie te herstellen, dan hoop ik dat je het gesprek aan durft te gaan met de ander.

Het dialoog

Communiceren over wat de gebeurtenis met jou deed en actief luisteren naar de beleving van de ander. Of omgedraaid. Dat werkt nog beter, zo zie ik vaak in de praktijk. Dan luister je eerst actief naar de beleving van de ander, zodat je aanspraak kunt maken om daarna te communiceren over jouw beleving. Actief luisteren betekent volgens mij dat je voor de ander zichtbaar en hoorbaar maakt dat je luistert, de informatie verwerkt en tot je door laat dringen. Wanneer dat lukt is het tijd om ook jouw beleving te delen vanuit jouw eigen gezichtspunt, gedachten, gevoelens en gedrag. Voor dat delen mag je best ruimte innemen, vind ik. Tijdens het delen zullen namelijk verschillen naar voor komen. Die verschillen zijn het begin van de groei die jullie relatie kan maken.

Tijdige begrenzing

Tot hoe ver ga je met goed maken? Want soms zijn er meerdere gesprekken nodig. Daarvoor zijn aandacht en geduld bruikbare deugden. Begrenzing is een derde. Want de keuze om de relatie te herstellen kan soms veranderen wanneer de uitkomst van het dialoog anders blijkt dan van tevoren gedacht. Gelukkig kun je  op jouw keuze terugkomen als dat beter is.

Wat wil jij doen met relaties waarin het niet goed gaat

Welke ruzies wil jij bijleggen? In welke relaties ben je zodanig verbonden dat je het belangrijk vind om vandaag een eerste stap te zetten? Dan is er werk aan de winkel. Wil je hulp bij het goedmaken wat voor jou niet goed zit? Overweeg dan eens om een afspraak te maken met een contextueel psycholoog of therapeut. Zij zijn gespecialiseerd in verbinden. En maken dit proces op jouw maat. Heb jij al zin in meer kennis of verandering?

Meer z!n in het leven door relaties

Het leven is leuker met goede relaties en lieve mensen om je heen. Wil je daar meer over weten? Levenskunst en Contextuele Psychologie ontmoeten elkaar in dit artikel.

Hoe kun je meer z!n in je leven ervaren? Door je samen met je partner bewust te verbinden met jullie beider en vaak tegenstrijdige families. Zo zorg je er ook voor dat je de z!n in leven doorgeeft aan een nieuwe generatie. 

Z!n in ons leven geeft ons richting & houvast. Meer nog geeft het ons avontuurlijke lusten & een glimlach om de lippen. Het is fijn om z!n te hebben in het leven. Vooral als we het kunnen delen met ons gezin. Want te zien dat zij z!n hebben in het leven geeft ons mensen toch een heerlijke boost!

Helaas is een goede verbinding met ons gezin geen gemakkelijk gegeven dat ons in de schoot wordt geworpen. Verschillen liggen op de loer. En zo ook conflicten, verwijdering en zinloosheid. Hoe kunnen theorieën en levenskunst je een handje helpen?

Levenskunst past in mijn ogen levensbeschouwing toe. Levensbeschouwing geeft ons mensen een kader, een wat. Levenskunst geeft ons een kans, een hoe. Levenskunst afgestemd van filosofen als Buber en Levionas en contextueel denkers als Nagy en Krasner, helpen bij het reflecteren op onszelf als mens, terwijl we verbonden zijn met onze omgeving. Door het contextueel gedachtegoed te vertalen naar levensbeschouwing en toe te passen als levenskunst, ervaart de mens volgens mij een grote zin in relaties met de eigen generatie, de generatie boven zich en de generatie na ons.

We kunnen onszelf begrijpen en tot kunst verheffen als we ons gezin tot kunst verheffen. Vandaar dat ik eerst iets meer vertel over de context waarin wij mensen volgens mij in leven. Om daarna te zien hoe wij zinvol kunnen leven in binnen ons gezin.

Verbonden zijn tegen wil en dank met de eigen familie van herkomst

De verbinding met onze familie ontstaat door de bloedband en/of doordat we samen leven met elkaars energie en zorg. Deze verbinding stelt ons in staat om te geven en vragen aan elkaar. Ook al hebben we niet altijd voor elkaar gekozen, we zijn tot elkaar veroordeeld. En zelfs na de dood blijven we verbonden.

De eigen gekozen verbinding met partner

In onze tijd en in onze cultuur zijn we niet veroordeeld tot onze partner. Hoewel er psychologen, therapeuten, filosofen en ook de gewone mensen zijn die geloven dat onze keuze veel minder vrij is dan we vermoeden. Zij zien dat we partners kiezen juist dankzij en ondanks onze families. Zelfs als deze gedachten klopt, hebben velen in ieder geval het idee dat ze vrij zijn om te kiezen. Zo kiezen wij bewust een relatie, het soort relatie, soms de scheiding, soms de status van verstokte vrijgezel. Waarom oftewel waarop we onze partner kiezen daar is ook nogal wat discussie over. Het ligt er maar aan of je gelooft in evolutie, biologie, cultuur, opvoeding, reïncarnatie, levenslessen of toeval. Toch blijf ik in dit artikel bij het standpunt dat een mens vrijer is zijn vrienden en partners te kiezen, dan dat de mens vrij is familie zelf te kiezen.

Vroeger had zij een kalender van “Liefde is…”. Iedere pagina begon bovenaan met “Liefde is…” en eronder was een striptekening van een naakte vrouw en een naakte man die iets liefdevols deden. Er onder stond dan uitgelegd wat het koppel deed. Haar vader perste iedere zondagochtend verse sinaasappelen tot sap. Hij deed zijn best de pulp er uit te halen. Zij deed haar best het iedere zondag weer op te drinken, ook al smaakte het haar
niet. Want “Liefde is…” voor haar vader “…sinaasappelen uitpersen”.
Immers die luxe had hij niet toen hij opgroeide. Wat hij er niet voor over
had gehad als kind om die zoette smaak van sinaasappelen elke week te
proeven. Sinds 5 jaar heeft zij een partner die op zaterdag of zondag sinaasappelen perst. Hij gooit er nog grapefruit in ook. En durft te zeggen dan het lekker is. Zij drinkt het dankbaar op want “Liefde is sap drinken dat je niet lust”.

Na de vrije keuze van onze partner, beginnen verschillen en conflicten meestal al. Terwijl jij uit kamp rood komt waar men rood deed, rood sprak, rood dacht en alles gericht was om net zo rood als het rood dat we kennen te laten voortbestaan in de wereld… komt jouw partner uit kamp blauw, waar je partner blauw leerde doen, denken, voelen en spreken zodat het blauw steeds prachtig blauw blijft tot het einde der einde. Echter, kleuren vervagen bij teveel van hetzelfde. Het is dus door onze natuur en cultuur ingegeven om toch buiten onze kleur een partner te zoeken, met als doel dicht bij het rood te blijven. Dit geldt zelfs voor mensen die een blauwe partner zoeken om voor eens en voor altijd van het rood af te komen.

In haar familie werd niet gesproken. Behalve over koetjes en kalfjes. Dat natuurlijk wel. Stil is immers ook maar stil. Maar er werd niet gesproken
over gevoelens, diepere gedachten, reflecties, wensen of dromen, daar-
over zweeg men thuis. Zo leerde haar ouders dat van haar grootouders. Ze behoorden immers tot de generatie die een land opbouwde na de oorlog. Na een oorlog kijk je wel uit om te veel te praten. Nee, werken, dat loste
problemen op. Kijk maar naar het grote huis waar ze in woonden. Gek
werd ze er van als kind! Ze voelde zoveel en wilde zoveel delen dat ze uit
elkaar klapte. Als volwassene voelde ze zich soms somber. Een last die ze niet met haar partner kon delen, aangezien ze nog niet had geleerd hoe te spreken met iemand van wie je houdt. Haar partner (grootgebracht door
een moeder die onder het mom van liefde over zijn grenzen heen zijn
meest persoonlijke gedachten wilde weten om zo te voorkomen dat hij
net als veel mannen in haar familie zich van het leven zou beroven) liep
haar steeds vaker achterna om verhaal te halen. Hij voelde zich eenzaam
in de relatie en barstte uit elkaar om te spreken. Zij zou zichzelf in hem
kunnen herkennen als ze haar ogen hiervoor kon openen. Dan zou ze iets verbindend kunnen zeggen hierover. In plaats daarvan noemde zij hem
opdringerig en grensoverschrijdend net als zijn moeder en legde bij hem de schuld dat ze geen diepgaande gesprekken hadden. Soms hoeft het
voor hem allemaal niet meer.

Niet gekozen, wel gekregen schoonfamilie

Bij iedere partner ontvang je een schoonfamilie. Je krijgt ze als persoon, als nagedachtenis, als gezin verbonden met elkaar in het blauw dat door hun bloed stroomt. En je krijgt het als partner thuis op de bank, in bed, in de auto en in je armen met blauw dat je nog niet eerder zag en waar je de ballen van snapt.

Weet een vis dat hij in water zwemt als hij het water nooit verliet?

Hoe familie, partners en schoon familie botsen

Kleuren naast elkaar krijgen meer helderheid. Dat vloekt soms. Het zijn ogenschijnlijk de partners die vloeken, terwijl er achter die partners hele kleurpaleteten van families niet met elkaar mengen. Dit geeft spanning tussen partners en in families. Die spanning is lastig te dragen voor mensen. Laat staan voor kleine mensjes die nog opgroeien lichamelijk en psychologisch. Het is voor hen dat de zin in familie, zin in relaties, en zin in het leven zo belangrijk zijn.

Z!n in het kwadraat door verbinding van jullie 2 families

Laten we niet vergeten dat het juist de bedoeling is van de cultuur en natuur om te mengen met anderen. Het maakt ons sterker. Het verrijkt ons. Het geeft ons leven z!n. Blauw ontleden we tot cyaan tinten en rood tot magenta tinten. Deze kleurstalen laten samen komen tot blauwig paars, roodpaars, pimpelpaars en lila.

Hoe 2 families een zinvolle derde vormen

Een grote vrijheid in keuzeperspectief, oplossend gedrag, nuances, denkbeelden en levenskunst geeft onze ontwikkeling z!n. Een andere familie, een heerlijk anders mens, geeft ons juist dat. Iemand anders geeft ons een andere mogelijkheid erbij. En als we onszelf zijn bij een ander, hebben we zelfs een derde mogelijkheid erbij. Dan gaan we van star naar spelen.

Haar ouders waren onvervalste hippies, die de jaren 60 van de vorige
eeuw naar deze eeuw haalde. Dat betekende dat zij opgroeide in vrijheid,
creativiteit en openheid. Persoonlijke ontwikkeling was één van de speer-punten van haar opvoeding. Haar ouders was dat door de kerkelijk opvoeding ontnomen en zij deden het nu eenmaal helemaal anders. Ze voelde
zich zelfverzekerd, maar merkte dat ze steeds wat aan de rand van de
samenleving bleef, omdat ze meestal geen klik vond met de grote groep.
Tot ze haar lieve vrouw ontmoette. Haar vrouw groeide op bij ouders uit
een klein dorpje met maar 550 mensen. Haar basisschool bestond uit 19
kinderen totaal. Van haar ouders leerde ze om in deze kleine gemeen-
schap veel rekening met elkaar te houden. Moeder was op jonge leeftijd
veel gepest. Dat zou haar dochter niet overkomen. Dus leerde ze haar
dochter steeds af te stemmen op de ander in plaats van zichzelf, om maar niemand voor het hoofd te stoten, want dan hoefde zo nooit te vrezen
voor afwijzing. Ze had een groot netwerk en werd gerespecteerd in haar
werk bij één van Nederlands grootste verzekeringsmaatschappijen waar
ze zelfs in het koepeloverleg goed samenwerkte. Ze liep nu ook al een paar jaar bij de bedrijfscoach om te leren voor zichzelf op te leren komen. Hun verschillen kwamen al snel aan het licht bij de opvoeding van hun zoon-
tje. Want waar moeder haar kleine leerde bewust te zijn van zijn eigen
stem, leerde mama haar kind om bewust te zijn van de stemmen in zijn
omgeving. Terwijl ze hun zoon het beste van twee werelden gaven, leerde zij zichzelf en elkaar ook te luisteren naar de stemmen van binnen en bui-ten. Zoonlief is aanvoerder bij de voetbalclub. Moeder heeft een yoga-
school waar iedereen uit het dorp zich welkom voelt, ook de ‘gewone’
huisvrouw. Mama begint volgende maand als leidinggevende.

Hoe relationeel denken een levenskunst kan worden

We kunnen onszelf en onze familie begrijpen en tot kunst verheffen als we onze belangrijke ander en diens familie tot kunst verheffen. Om kunst te scheppen is er een goede open blik nodig, het juiste gereedschap, doorzettingsvermogen, vakmensschap, gevoel en de appreciatie van de toeschouwer. Zo ook bij het schepen van de relationele levenskunst.

Kunst Relationele levenskunst
Open blik Leer de verhalen kennen
Juiste gereedschap Omgaan met overeenkomsten en
verschillen
Doorzettingsvermogen Spendeer tijd samen
Vakmensschap Geef terug
Gevoel Ontvang dankbaar
Appreciatie van de toeschouwer Leer je kinderen passend
geven en ontvangen

Open blik – Leer de verhalen kennen van jullie familie

In de voorbeelden van dit artikel staat steeds beschreven waar de cliënten vandaan komen. Het maakt uit waar we zijn geweest wanneer we willen bepalen waar we naar toe gaan. Het is dus goed om te weten waar jij en je partner vandaan komen. Nog beter is het te weten waar jullie ouders vandaan komen. Hoe beter je deze verhalen bestudeert, hoe beter de liefde zichtbaar wordt. Wanneer je de liefde leert zien en hierover kunt spreken, dan ben je vrijer om het zelf anders te doen, zonder door te slaan. Kijk dus goed naar jezelf en je partner als kunstwerk en de kunstenaars die jullie schepte.

Bekijk je partner met het oog van een impressionistisch kunstenaar, in jullie beleving van dit moment. En je partner zal nooit dezelfde zijn.

Juiste gereedschap – Leer spreken over overeenkomsten en verschillen om ze te omarmen

Ben verbonden met jezelf en de ander. Ideaal verbindingsmiddel hiervoor is het dialoog waarin je de ander met nieuwsgierigheid en warmte bevraagt, terwijl je aan de ander vertelt wat voor gedachten en gevoelens jij hebt. Het kan eigenlijk niet anders dan dat jullie overeenkomen en verschillen. Bestudeer eerst de overeenkomsten en verschillen op gebied van dagelijks gedrag. Daarna met het gedrag in de weekenden en tijdens rituelen op bijzondere dagen. Wanneer overeenkomsten en verschillen van het gedrag besproken zijn, is het tijd om te spreken over jullie overtuigingen. Niet om elkáár te overtuigen, wel om elkaar te begrijpen en in vrijheid van elkaar te mogen leren. Het doel van het dialoog is niet om dezelfde persoon te worden. Het doel is om jezelf te blijven en de ander de ander te laten zijn terwijl je een relatie opbouwt met elkaar en elkaars belangrijke anderen.

Wanneer er visite is bij zijn ouders dan is zijn vader nog buiten in zijn
schuur en zijn moeder maakt eerst nog de was af voordat de hapjes bereid worden. Er liggen daarom altijd voldoende tijdschriften in huis zodat
visite zichzelf kan vermaken. En het is geen enkel probleem om televisie
te kijken op een zender die hen interesseert. Bij zijn vriend is dit heel
anders. Daar heeft zijn schoonmoeder alles al voorbereid voor hun komst zodat ze al haar aandacht aan hen geeft. Zelfs als ze een half uur te vroeg zijn, staat alles al in het teken van hun bezoek. Ze zijn welkom! Wanneer
ze samen spreken over deze verschillen komen ze erachter dat ze beiden
herkennen dat er in het ene gezin meer diepgaande gesprekken gevoerd
worden dan in het andere gezin. Tegelijkertijd voelt er in het ene gezin
veel meer druk om aanwezig te zijn. In het andere gezin is aanwezigheid
meer vanzelfsprekend. Beiden partners voelen dat soms het één fijner is
en soms het andere. Ze spreken af om hierin te experimenteren als ze zelf gastheren zijn. Dat geeft hen ruimte.

Doorzettingsvermogen – Spendeer passend en voldoende tijd samen door

In iedere relatie is een juiste balans van verbinding en vrijheid van belang. Zo ook in de familierelaties. Ontdek waar de overeenkomsten zitten in tijdbesteding en maak tijd voor elkaar. Put ter inspiratie uit het dialoog over overeenkomsten in gedrag. Nodig elkaar vrijblijvend uit om aan te sluiten en probeer zelf voldoende dingen uit. Ben eerlijk naar jezelf en de ander wanneer je eens geen tijd hebt te spenderen.

Vakmensschap – Geef terug wat je in huis hebt

Geef niet meer tijd dan je missen kunt voor een specifieke persoon. Maar als je tijd hebt, geef dan ruim. Uiteindelijk maakt geven wat bij jou past jou en de ander vrij. Vergeet daarbij het dialoog niet. Want niet ieder mens heeft het vermogen om evenveel of hetzelfde te geven. En daardoor voelt het beter om aan de één te geven dan aan de ander. Het dialoog hierover kan gevend zijn op zichzelf.

Ze zagen elkaar zo weinig vonden ze. Dan konden ze beter maar eens
afspreken tussen de bedrijven door. Dat was dan in ieder geval toch iets. Misschien niet zo gezellig dat in de bedrijfsloods te doen. Maar haar
schoonzus had meteen voorgesteld een lunch te regelen. Dat vond ze
prettig. Dan werd het niet zo armoedig. Lief van haar schoonzus dat ze dat deed. Hoewel haar schoonzus nu voor de lunch zorgde voelde ze zich toch een goede gastvrouw. Zou zij ook iets meenemen? “Ach ja, een sapje en
iets lekkers als toetje. Dat zou het feest compleet maken”, vond haar
schoonzus. Zo fijn om toch bij te dragen. Ze had er een hekel aan als mensen goedbedoeld zeiden; “Oh nee, niet nodig.” Dan sta je daar met je goede bedoeling en dan werd het niet aangenomen. Nee, dit was fijn zo. Na het
eten stelde ze voor om de bordjes om te wassen. Ze had toch nog een vaat staan van het werk, nam ze dat toch gewoon mee. En weer kwam er geen “Oh, nee joh, dat doe ik zelf wel”. Er werd bedankt voor zo’n attent aan-
bod. En als haar schoonzus morgen dan langsreed, opperde schoonzus,
dan kon ze het meteen schoon meenemen. En dan zagen ze elkaar
gewoon weer eens, dacht ze er zelf achteraan. Met een glimlach waste ze
’s avonds de bordjes om tussen de rest van de vaat. Kunnen geven is eigenlijk ook ontvangen, dacht ze.

Gevoel – Zie dankbaar wat je ouders en je schoonouders jullie als individu en stel geven

Er zijn vele manieren om dankbaar te zijn. Ze beginnen allemaal bij het zien van de gift van de ander en deze aan te pakken. Daarna is het jouw vrije keuze om te danken in een dankwoord of dankgebaar zoals een dankblik dankknuffel dankglimlach dankenzovoort. Je kunt ook danken met een gift terug op hetzelfde moment of later, met het ontketen van een dankketen waardoor je de gift de wereld of de familie rond laat gaan. Besef jezelf dat mensen kunnen geven aan een mens en aan een relatie.

Appreciatie van de toeschouwer – Leer je kinderen passend geven aan hun grootouders

De kroon op relationele levenskunst is deze levenskunst aan de volgende generatie te geven en hen vrij te laten reageren met hun dankbaarheid hierover. Die vrijheid geef je door zoveel mogelijk passend te geven aan jullie (schoon)ouders, elkaar en jezelf. Dan moet de volgende generatie dat niet te doen. Ze hebben dan de mogelijkheid om te geven wat zij in zich hebben. En daardoor een volwaardig mens te worden en z!n te krijgen in relaties met zichzelf en anderen. We leren door te kijken en na te doen. Laat de volgende generatie zien wat de kunst van het geven is en leer zo passend geven aan onszelf en de ander.

De volgende generatie krijgt er z!n in

Creëer samen de juiste balans tussen geven en vragen door eerlijk te zijn naar jezelf en nieuwsgierig te zijn naar de ander. Gebruik hierbij meerdere perspectieven en het dialoog. Maak vanuit je eigen observaties en woorden een levenskunst die past bij jou, bij jullie, en jullie gezin. Zorg er op die manier voor dat jullie relaties vrij, luchtig en rijk blijven. Zodat je z!n hebt in het aangaan van relaties.

Bronnen en verantwoording

De gebruikte theorieën zijn gebaseerd en geïnspireerd op het werk van Buber, Levinas, Nagy, Krasner, Schnarz. Deze theorieën staan te lezen in tientallen boeken. Hieronder vermeld ik er een aantal. De theorieën zijn mij in den beginnen uitgelegd door de kundige docenten van Leren over leven te Antwerpen 2013-2017. Daarna ben ik verder blijven lezen over deze theorieën. Dankzij mijn duizenden gesprekken met mijn cliënten en collega’s kon ik deze theorie steeds meer omzetten in een levenskunst voor mijzelf. Dit artikel is de eerste keer dat ik mijn gedachten deel met het grotere publiek. Hopelijk lees ik het in 2040 nog eens terug om te zien dat het in de kern nog steeds klopte, of dat ik er van leerde.

Buber, M. (1923) Ik en Gij. Utrecht: Erven J. Bijleveld

Dohmen, J. (2008) Het leven als kunstwerk. Amsterdam: Ambo

Nagy, I. & Krasner, B. (1986) Tussen geven en nemen. Over contextuele therapie. Haarlem: Uitgeverij De Toorts

Nutys, A. & Sels, L. (2017) Tussen mensen. Contextueel denken over relaties, familie en samenleving. Tielt: Uitgeverij Lannoo nv

Michielsen, M., Mulligen van, W. en Hermkens, L. (1998) Leren over leven in loyaliteit. Over contextuele hulpverlening. Den Haag/Leuven: Uitgeverij Acco

Doeslief tegen je ouders

1 juni is “Wereld dag van de ouders” én ook “Say something nice day”. Gecombineerd is 1 juni dus de dag om iets liefs te zeggen tegen je ouders. En echt lief is het om jezelf te zijn bij je ouders. Wil je weten hoe je lief jezelf kan zijn, lees dan dit artikel.

Ouders, ouders te koop!
Wie wil er nog zo’n sukkelig en chagrijnig stel?

Ouders, ouders te koop!
Wanneer je ze wil hebben, nou dan horen we het wel.

In Kinderen voor Kinderen 10 zongen de kinderen deze tekst. Dat staat haaks op de nieuwe campagne van Sire “Doeslief” en haaks op vandaag 1 juni “Werelddag van de ouders” en “Say Something nice Day”.

Dus nee, vandaag geen ouders te koop. Vandaag doe ik een oproepje om lief te zijn voor je ouders.

Je ouders geven je het leven. Dat doen ouders biologisch en/of opvoedkundig gezien. Ouders geven je daarmee iets bijzonders. En zoals het gaat met ongevraagde cadeaus soms zijn ze niet helemaal je stijl of zeg maar gerust helemaal niet. Hoe dan dankbaar te reageren? Of beleefd vragen om een bonnetje zodat je het passend kan maken?

Het probleem van de speciale band

Ik denk dat mensen juist lastige relaties met hun ouders hebben aangezien deze band zo speciaal is. Omdat wij kinderen zo afhankelijk zijn en zoveel liefde voelen voor onze ouders is het extra pijnlijk als we door hen gekwetst worden.

Ik denk aan het jonge kind dat zich door het gebrek aan woorden zijn verlangens niet duidelijk kenbaar kan maken aan de ouders en door de ouders verkeerd begrepen wordt. Dat voelt onrechtvaardig.

Ik denk aan de puber die verlangt naar vrijheid en die oploopt tegen loyaliteitsproblemen en bezorgdheid. Dat maakt onzeker.

Ik denk aan de dertiger die eigen kinderen opvoed en verbeterde keuzes maakt dan de ouders, omdat er angst is zelf ooit te horen te krijgen dat ze fouten maakte. Dat maakt onvrij.

Ik denk aan de zestiger die zowel voor kinderen, kleinkinderen, hoogbejaarde ouders zorgt en wanhoopt over deze mantelzorg. Dat vermoeid.

In iedere levensfase lijkt er wel iets te kunnen botsen met de mensen die ons zo na staan. Zoveel van iemand houden en onrechtvaardigheid, onzekerheid, onvrijheid, vermoeidheid voelen. Waarom dan juist als kind lief doen tegen je ouders? Waarom niet andersom? Liefde.

Dus hoe verbeter je de relatie?

Tijd voor het beantwoorden van de vragen: hoe reageer je op pijn op een manier die prettig is voor jou en je ouders? Door vrij jezelf te zijn in de relatie met de ander. En door het dialoog aan te gaan.

Vrij jezelf zijn in de relatie met de ander

Wist je dat je in wezen een goed persoon bent. En dat je als mens bestaansrecht hebt. Altijd.

Wanneer je het eens bent met deze stellingen. Dan gedraag je jezelf hier waarschijnlijk ook naar. Wanneer je voelt van binnen dat je oké bent zul je jezelf uit kunnen spreken en een mening uitdragen op een warme en natuurlijke manier. Maar misschien ben je het oneens met deze stelling. Dan zul je wellicht de neiging hebben je anders te gedragen. Hoe je ook aankijkt tegen deze stelling, kijk eens of het je lukt om jezelf te gedragen naar deze stelling. Dus; spreek je uit op kalme wijze. Ook naar je ouders.  

Het dialoog aangaan

Begin met je ouders te bedanken voor wat ze je geven en bekrachtig jullie relatie. Vul daarna aan hoe je gebruik gaat maken van hun gift. Vraag om steun bij de verandering en durf te vragen wat je nodig hebt. Want spreken vanuit jezelf is lief doen tegen de ander.

Lief zijn over de foutjes van ouders

Niet iedere ouder doet het ouderschap gemakkelijk. Daarbij liggen er ook vele obstakels in de weg. Een foutje is zo gemaakt, ouders zijn immers net mensen. Vertel je ouders wat de fout met je deed en hoe ze die fout kunnen herstellen. Neem een voorbeeld aan “Beau” van de Pickwick reclame die haar moeder vraagt haar telefoon 1 dag uit te zetten. youtube.com/watch?v=GBi77q-BY3s

Lief zijn over de fijne gebaren van lieve ouders

Wanneer je ouders je weer naar huis sturen met een bakje met eten. Wanneer je ouders goede raad geven die je al lang wist en waarschijnlijk beter wist. Wanneer je ouders je (zij het soms teveel) vrij laten. Neem het in ontvangst. Glimlach, geef een kus, en vertel hoe je het eten in de vriezer stopt voor een drukke dag, hoe je de raad dankzij de goede opvoeding zelf al had bedacht en hoe je soms een arm nodig hebt. Uit jezelf naar je ouders. Dat is lief.

Een beetje hulp van iemand die lief is

Ouders krijgen nog al eens de schuld als er iets niet goed gaat. Vind je dat ook oneerlijk? Maar zit je tegelijkertijd wel met iets over je ouders in je maag? Zorg er dan voor dat je een contextueel therapeut als hulpverlener opzoekt. Zij zijn immers gewend om goed te zorgen voor ouders én kinderen. Wat ze daardoor ook heel goed kunnen is het perspectief van zowel ouders als kinderen innemen en dus meerzijdig partijdig te reageren op jouw leermoment met jouw wellicht wat onhandige maar zeer lieve ouders. Want ook de contextueel therapeut doet lief tegen je ouders.  

De één heeft pijn de ander schuld, o ja

Hoe een tweede sessie relatietherapie eruit kan zien na een affaire

Het is de tweede relatietherapiesessie van Nadine en Jacob. Nadine is emotioneel. Jacob is emotioneel. Steeds als Jacob Nadines hand of been aanraakt trekt ze zich terug. Nadine is niet van plan zich te laten troosten. “Je hebt niet eens gezegd dat je spijt hebt,” verwijt Nadine. “Ik heb al duizend keer sorry gezegd,” vertelt Jacob aan de therapeut. “Waarom heb ik dat dan nog niet gehoord”, reageert Nadine. “Dat is een goede vraag die je daar stelt Nadine,” zegt de therapeute. En ze vertelt over haar ervaringen van excuses maken. Nadine knikt soms driftig. Soms kijkt ze net zo driftig in Jacobs richting. Jacob zit stil te luisteren.

Waarom heb ik dat nog niet gehoord?!

Vandaar dat de therapeut na haar uitleg aan Jacob vraagt hoe zij als stel excuses maken aan elkaar. Terwijl ze luistert, tekent de therapeute op papier uit wat ze het stel ziet doen en stelt hier steeds vragen over. Aan het einde van het uur is er een tekening ontstaan met lijnen en woorden en gekleurde vlakken. Een voorbijganger zou in de tekening niets herkennen zoveel inkt loopt kriskras over het papier. Maar Jacob en Nadine begrijpen nu hun patronen en rollen. Ze gaan naar huis met meer begrip en een huiswerkopdracht die luidt: “Wat ga jij veranderen aan jullie patroon en jouw rol daarin?” Nadine knikt naar Jacob terwijl ze haar hand op zijn hand legt, die rustte op haar been.

Welk patroon wil jij graag uitgelegd hebben door een ervaren relatietherapeut?

Het koppel en het verhaal in dit artikel zijn fictief. Het verhaal ontstond uit een verzameling van duizenden sessies om u een beeld te geven hoe relatietherapie eruit kán zien.

Als koppel leren praten, dat leer je samen

Hoe relatietherapie kán zijn

Ben je nieuwsgierig hoe het er aan toegaat bij echte relatietherapie? Lees dan de verhalen van Mirella Brok. Fictieve verhalen geïnspireerd door echte ontmoetingen.

Hoe relatietherapie eruit kán zien, een verhaal

Al 9 jaar bij elkaar en al zoveel mooie herinneringen. De mooie vakanties staan bovenaan. Japan, Rusland, Peru om wat voorbeelden te noemen. Ze zagen samen ontelbaar veel. En altijd was er wijn en eten en gezelligheid. Als kinderloos stel hebben Wouter en Reinout daar veel tijd voor en plezier aan.

Toen 2 jaar geleden Wouters vader stierf voelde Reinout dat hij Wouter kwijtraakte. Het verdriet kwam tussen hun in te staan en er viel niet over te praten. Hoe begin je als koppel te spreken over diepgang na 9 jaar stilte? Welke vraag stel je? Welk moment kies je uit? Ze kwamen er niet uit. Het bijzondere was dat beiden wel wilde spreken en dat het gesprek dan toch niet op gang kwam. Reinout stelde daarop therapie voor. Wouter ging mee omdat hij hoopte dat Reinout dan rustiger zou worden. Er waren namelijk steeds meer ruzies.

Welke vraag stel je als er niet valt te praten?

Therapie werd het begin van spreken. Er werd een uur gepland in de digitale agenda’s. Ze zaten in een kamer die er op was gericht om te spreken (telefoons uit, geen tv, samen op de bank). Ze ontmoette daar een therapeute die mócht vragen. Kortom de kaders voor een dieper gesprek werden geschapen.

Wouter en Reinout vertelde elkaar weinig nieuwe feiten. Ze hadden het leven immers samen gedeeld. Daarin zat niets nieuws. En toch, elke keer dat ze de gespreksruimte uitliepen, de gang door, de trap af, de voordeur achter zich hoorde dichtklikken besefte ze dat ze nu meer wisten van elkaar, dan een uur eerder toen ze de voordeurbel rinkelde en de trap op liepen. Ze kwamen als een getrouwd stel, ze gingen als geliefden; nieuw voor elkaar en toch al heel vertrouwd.

Hoe kan een therapeut jullie helpen open te spreken?

Het koppel en het verhaal in dit artikel zijn fictief. Het verhaal dat ontstond uit een verzameling van duizenden sessies om een beeld te geven hoe relatietherapie eruit kán zien.

Voor intimiteit is autonomie nodig

Tijdens mijn jarenlange werk als relatietherapeut zie ik in veel gesprekken twee verlangens terug komen. Het verlangen naar intimiteit en het verlangen naar autonomie. In dit Valentijnsdag artikel, stip ik beiden krachten kort aan.

Vanuit mijn beroepsdeformatie vraag ik koppels die lange tijd bij elkaar zijn vaak naar hun relatiegeheim. Vrijwel altijd komt het antwoord neer op: “Elkaar ruimte geven”. Vrijheid is belangrijk voor individu en relatie. Dat geldt blijkbaar al generaties lang. Ook anno 2017 is het volgens sommige relatietherapeuten niet sexy om afhankelijk te zijn. Het is onhandig om als symbiotisch koppel door het leven te gaan. En, laten we eerlijk zijn, onafhankelijkheid is voor je individuele geestelijke gezondheid ook onmisbaar. Er is dus blijkbaar zoiets als te weinig autonomie.

In onze individualistische westerse cultuur zijn mensen steeds vaker onafhankelijk en vrij. Er wordt gehopt, er wordt geshopt, instant is hot. Er zijn nog nooit zoveel singles geweest in Nederland. Vooral bij de hoger opgeleiden. Niet iedereen is daar gelukkig mee. Sommige relatietherapeuten adviseren meer verbinding te vinden in relaties. Er is dus blijkbaar ook zoiets als teveel autonomie.

Hier is autonomie!

Autonomie met mate is het recept voor een langdurige relatie. Aangezien autonomie staat voor zelfstandigheid, vrijheid en eigenheid, is het logisch dat juist dit begrip voor ieder individu een andere betekenis heeft. Ga daarom eens na wat autonomie voor jou inhoudt. Doe dat op een moment dat je lekker in je vel zit en de tijd hebt je ogen te sluiten. Wanneer voelde jij jezelf onafhankelijk en vrij in je huidige of vorige liefdesrelaties? Hoe voelde het om vrij en jezelf te zijn? Wat had je daarvoor nodig?

Om jezelf autonoom te voelen is het belangrijk om je eigen gevoelens en meningen over jezelf, je leven en jullie relatie te h/erkennen in jezelf. Je hecht waarden aan je gevoelens, gedachten en behoeften. Je bent een zelfstandig persoon.

Een relatie echter, kenmerkt zich niet door zelfstandigheid en afhankelijkheid. Intimiteit zorgt ervoor dat je jezelf afstemt op de werkelijkheid van iemand anders. Zo loop je het risico door die ervaring te veranderen. Die verandering zal geen 180° zijn. Dit weet je als je al heel wat energie hebt gestoken om je partner te veranderen wat betreft het niet praten tijdens de film, ramen te openen voor het slapen gaan of het opruimen van het huis (vul maar in wat bij jou van toepassing was). Verandering door intimiteit is niet zo invloedrijk, jammer genoeg of godzijdank. Zo dubbelzinnig is de liefdesrelatie.

Hier is intimiteit!

Voordat je verder leest over de psychologische benadering van het begrip intimiteit, kun je jezelf weer afvragen wat intimiteit voor jou betekent. Wanneer ervaar jij intimiteit met je huidige/vroegere partner?

Voor een balans tussen je eigen psychologische ontwikkeling en die van je relatie is het belangrijk dat beiden de ander permitteren zichzelf te zijn. Intimiteit in autonomie vraagt om het uiten van gevoelens, gedachten, verlangens. En om te luisteren naar wat de ander werkelijk zegt over zichzelf, het leven en jullie relatie. Hierdoor ontstaan er misschien conflicten. Dat is niet erg zolang deze met intimiteit en autonomie aangegaan worden. Zo kun je samenzijn als twee individuen met een eigen én gezamenlijke belevingswereld. Eigenlijk sluiten intimiteit en autonomie elkaar prachtig aan.

Wil je meer lezen over intimiteit of autonomie? Kijk dan naar het gehele artikel op http://www.psycholoogmirellabrok.nl/Artikelen_psycholoog_mirella_brok.html

Voor intimiteit heb je eigenlijk heel veel autonomie nodig

Intimiteit is niet gemakkelijk. Voor gezonde intimiteit is autonomie belangrijk. Te weten waar de ander ophoud en jij begint is een voorwaarde om werkelijk te kunnen verbinden. Heb je hier moeite mee? Weet dat het vinden van deze balans aan te leren is. Maak hiervoor gerust een afspraak met een contextueel relatiepsycholoog.

De grote pijn van een kleine afwijzing

Grote pijn van een kleine afwijzing
“Je kunt niet alles hebben”, zegt men in de volksmond. Het is waar. We krijgen niet alles wat we willen of zelfs nodig hebben. Vaak is dat ook niet zo erg. Maar soms kruipt het onder je huid. Hoe ga je daarmee om?

Wanneer je geen troost voelt van je familie terwijl je verdrietig bent, en je jezelf hierdoor eenzaam voelt.

Wanneer je jezelf kwetsbaar voelt, wel wat steun kan gebruiken van je vrienden, en je goede vriend deze steun niet in huis heeft op dat moment.

Wanneer je ouder te weinig zegt: “Ik hou van je”.

Wanneer je partner aangeeft niet te willen vrijen met je en je hierover onprettige gedachten en gevoelens hebt over jezelf of je partner.

Wanneer je moeite doet voor je baas en je de gedachten hebt dat je baas dat voor lief neemt en je onvoldoende waardeert, waardoor jij je ongezien voelt.

Wanneer je zo boos bent en de wereld lijkt er niets van te snappen en je voelt je onbegrepen.

Dit zijn voorbeelden waar mensen in relaties tegenaan lopen. Op dagelijkse basis ontvangen we niet wat we nodig hebben. Meestal zijn we in staat met deze kleine tegenvallers goed om te gaan. We zetten ons over ons gevoel en onze gedachten heen, en gaan verder.

Maar zo nu en dan is de geest uit de fles en krijgen we een afwijzing maar niet uit ons systeem! Over sommige afwijzingen worden mensen bozer dan logisch gezien passend is bij de situatie. Of verdrietiger dan nodig lijkt voor buitenstaanders.

Analyseer je de afwijzingen die je maar niet loslaten, dan ontdek je hier wellicht een bepaald thema in. Alsof je voor bepaalde thema’s gevoeliger bent dan voor andere. Wellicht als je nog verder analyseert en je bevindingen bespreekt met je ouders, dat je opvalt dat (groot)ouders ook moeite hebben met deze thema’s.

Ik spreek uit eigen ervaring als medemens. En ik spreek uit ervaring als professional die in mijn praktijkruimte getuige is van vervelende gedachten en gevoelens die mensen ervaren als ze een afwijzing voelen. Ik kijk hiernaar met mildheid en met vertrouwen dat deze afwijzingen door een ieder te dragen en op te lossen zijn. Dit artikel is een stapje dichterbij naar draagkracht en oplossingsgerichtheid.  

Serieuze signalen

Wanneer je interne criticus oordeelt over je reactie op deze afwijzingen, bestempelt dat deel van jezelf het voorval wellicht als infantiel, onbelangrijk…klein. En toch kan een afwezigheid van wat je op dat moment zo hard nodig hebt, onder je huid kruipen. Een steek in je hart geven. Of je buikpijn geven. Terwijl je nog zoveel moeite doet dit niet aan te trekken.

Het deel van jezelf dat met mildheid naar dit soort pijn kijkt, zal kunnen oordelen dat de afwijzing pijnlijk is. Er wordt iets geraakt uit het verleden dat je kwetst. Hierop reageer je met gevoelens en gedrag die bij jouw verleden horen. Daardoor zijn deze sterker dan in deze situatie nodig is. Die gevoelens en het bijbehorende gedrag zijn ook nog eens uitvergroot doordat je oerinstinct je pijn opmerkt en met oerkracht hierop reageert. De intensiteit vergroot zich dus. In je paniek kun je allerlei kwetsende gedachten krijgen.

Neem je eigen gevoelens en automatische gedachten zeer serieus als signaal dat er iets te onderzoeken is. Geef je niet zonder meer over aan je gevoelens en gedachten zodat ze je overspoelen. Je hebt gevoelens en gedachten, en je kunt ze onderzoeken en veranderen.

Bijvoorbeeld door je gedachten uit te dagen. 
Bedenk je op het moment dat je jezelf gekwetst voelt iets zoals dit: Dit vind ik al lang lastig. En daarom voelt het zo intens. Niets menselijks is mij vreemd. Ik kijk hier mild naar. Ik ga het nu anders aanpakken dan vroeger. Ik ga hierover kalm en puur spreken. En ik zal ook mild luisteren naar de ander hierover. Ik kan dat als volwassen mens gewoon uitproberen. En ik ben nieuwsgierig naar het resultaat.

Je zit in een patroon met de ander

Zo moeilijk als het voor jou is, zo moeilijk is het voor de ander waarschijnlijk ook. Temeer nog omdat mensen die dicht bij elkaar staan vaak automatisch op elkaar reageren. Die eerste, automatische reactie kun je via bewustwording, reflectie en gesprek leren omzetten in een beter passende reactie.

Als eerste helpt het om de afwijzing of afwezigheid niet te labelen als zodanig, maar als een verschil in de behoeften van begrenzing. Jij hebt grote behoeften aan iets, precies op het moment dat de ander een grote behoeften heeft om zichzelf en dat iets te begrenzen.

En dan wordt het pas echt interessant! Jij kunt je eigen gekwetstheid zelf dragen. En je kan ook jezelf troosten. Je kunt op je eigen benen staan. Terwijl je op eigen benen staat, is het goed voor je relatie om jezelf te tonen aan de ander door deze ervaring te delen en te vertellen wat er door je heen gaat. Je deelt dus mee aan je partner: Nu jij dit doet, merk ik dat ik dit voel. Ik ben benieuwd hoe jij dit ervaart. Wat is voor jou een goed moment om hierover te spreken?

Oefening baart kunst

Dit is lastige materie hoor! Vooral omdat de pijn die wij het meest intens voelen vaak oude pijn is – soms zelfs ouder dan wijzelf. Thema’s waar onze (groot)ouders mee worstelden zijn vaak thema’s waar wijzelf en onze (klein)kinderen mee worstelen. Een contextueel therapeut is opgeleid samen met jullie te exploreren over jullie patronen. Om zo bewust te worden van wat onuitgesproken blijft en andere keuzes te maken voor de toekomst. Verandering lukt door vaak te oefenen, juiste inzichten en een mild medemens.

Fijne gesprekken van eerste date, tot de dood ons scheidt

Hoe kun je zelfs na 10 jaar relatie geïnteresseerd blijven in elkaar. Zoals het was op jullie eerste date? Lees een van de handvatten daarvoor in dit artikel.

Het betrokken dialoog is meer dan een  communicatiemodel. Het is een houding. Hoe gedraag je jezelf tijdens een ontmoeting met een ander die van jou verschilt, die autonoom is, en met wie je heel graag een een betrokken relatie wenst?

Een artikel is geen dialoog

Met dit artikel heb ik de oprechte intentie om een betrokken dialoog met jou aan te gaan. Dat is een lastige opgave. Ik schrijf woorden, in plaats dat ik ze je vertel. Jij leest deze woorden, in plaats dat je ze uitspreekt. En dat is nog maar het minst van het probleem; jij leest mijn woorden, ik versta jouw woorden niet. Het is dus eigenlijk een monoloog. Ik probeer dat monoloog open te breken door je vragen te stellen. Maar zelfs wanneer je die vragen beantwoordt, hoor ik je antwoorden niet. Een artikel is geen dialoog. Tenzij jij kiest dat het een dialoog wordt, en je woorden met me deelt.

Filosofie onderzoeken

Allereerst ben ik nieuwsgierig naar jouw kijk op een betrokken dialoog. Wanneer vind jij een dialoog een betrokken dialoog? Of; wanneer voel je betrokkenheid in een dialoog?

Ik stel je deze vraag vooraf. Voordat ik typ hoe ik het betrokken dialoog zie. Omdat ik vind dat  het belangrijk is om je eigen mening te delen tijdens een betrokken dialoog. Ik deel zometeen mijn mening en deze staan dan los van elkaar. Autonoom. Niet beïnvloed door elkaars mening. Dat is wat ik een belangrijk aspect vind van het betrokken dialoog. Wij beginnen verschillend. En het kan goed zijn dat wij blijven verschillen. Ook nadat we gedeeld hebben. Het kan goed zijn dat we elkaar beïnvloeden en een stuk met elkaar meegaan zodra we elkaars mening kennen. Beiden uitkomsten zijn mij even veel waard, zolang we beiden trouw blijven aan onszelf en we beiden respect hebben voor onze relatie.

Eigen gedrag observeren

Als dat waar is wat ik typ, dan maakt het bij dit stukje niet uit of ik nu als eerste deel, of jou als eerste bevraag. Laat ik dit stuk dus het spits afbijten. Ik vind dus dat we verschillend of hetzelfde kunnen zijn, en ik vind niet dat het ene beter is dan het andere. Toch gedraag ik me niet altijd naar die gedachten.

Ik merk op dat ik in een groepsdiscussie bij mijn opleiding, in de vriendengroep en in therapie, graag de overeenkomsten zie tussen (mijzelf en) de anderen. In gesprekken ga ik op zoek naar overeenkomsten en vier deze overeenkomsten graag door deze te benoemen. Ik gedraag me alsof ik het belangrijk vind dat mensen hetzelfde denken. Mijn gedrag, en mijn filosofie komen niet altijd overeen. Wanneer ik dat opmerk, lukt het mij om eens achterover te zitten en niet te ‘bemiddelen’. Dat is best confortabel. Ik kan verschillen dan dragen. Ik merk dat het me rijker maakt om de verschillen te dragen, omdat ik meer ideeën zie.

In een andere situatie, met mijn partner thuis, ligt het een stuk ingewikkelder. In een discussie met mijn partner wens ik soms dat hij denkt zoals ik denk. Dat hij wil wat ik wil. Dat hij ziet hoe ik zie. En als ik echt op dreef ben, wil ik zelfs dat hij voelt wat ik voel. En als dat niet lukt, dan voel ik mij niet geliefd. Het word voor mij noodzakelijk dat hij mij begrijpt en dat uit door hetzelfde te denken. Dit gebeurt me dit niet dagelijks. Maar, mijn partner en ik wij hebben zo onze thema’s. Dan lijkt het wel alsof ik alles vergeet dat ik leerde tijdens mijn opleiding tot relatiepsycholoog en ben ik net een echt mens, met alle emoties van dien. En dát zijn de meest interessante geschenken. Dát zijn voor mij de herkenningspunten om moedig te zijn en te onderzoeken. Wat is het dat mijn houding veranderd? En kan ik naar dat stuk van mij, en mijn verbindingsstuk in onze relatie een betrokken houding houden? Wanneer me dat lukt, mogen we weer anders zijn en kan ik dat dragen. Mij helpt dat.

De kop is eraf. Dit is hoe ik mijzelf laat zien in ons betrokken dialoog. Dat in dit artikel geen dialoog kan zijn. Ik heb wel de intentie om het dialoog met je aan te gaan. Vandaar deze vragen; Hoe gedraag jij je als iemand van wie je houd, waarvan je hoopt dat die persoon van jou houdt, anders denkt over een thema dat jou in je kern raakt? Hoe voel jij je dan? Wat doe jij om dat te veranderen? En hoe helpt dat? Misschien zijn dat lastige vragen voor je. Ik ontmoet veel mensen bij wie het een aantal jaar kost om dit te beantwoorden. Het mag dat dat bij jou anders is, dat er verschil is.

Goede voornemens tussen carnaval en Valentijn

Ik nodig je uit om de komende tijd te observeren; hoe ben jij in een betrokken dialoog, als je emoties het van je overnemen? En wat helpt je daarbij? Gewoon om te oefenen in observeren. Als een cadeautje aan jezelf. Zonder verplichtingen. Hoe zou het zijn om dat te bespreken met iemand?